Zoiets gílt natuurlijk om een column

Hadden wij even gemist omdat we aan het werk waren maar BNNVARA-presentator Chaira Koops was op vakantie. Dat is: leuk voor haar, en op zich is daar de kous mee af, ware het niet dat het goede mens er een hele column aan wijdt die noodlottigerwijs opdook op onze tijdlijn. Chaira is naast contentmaker ook een zeldzaam incoherente denker, zo blijkt. Kloosriet:

CK: Ik schaam me dat ik geen vliegschaamte heb.

Goed dat je het zegt. 

CK: Half hip Nederland ontvlucht in januari de kou. Instagram staat vol met açai bowls op Bali, wijnproeverijen in Zuid-Afrika en bijna-doodervaringen voor een treinkiekje op Sri Lanka. Ook ik ben hier schuldig aan, alleen was mijn bestemming Curaçao. Maar liefst tien uurtjes vliegen over de Atlantische Oceaan, want met de auto, trein of boot kom je er niet zo gauw.

Vooropgesteld: hartstikke knap dat je, terwijl je op Curaçao zit, je ondertussen schuldig maakt aan het volplempen van Instagram met kiekjes van onder andere açai bowls op Bali en wijnproeverijen in Zuid-Afrika. Wel ondergraaft het enigszins de functie van zo'n vakantie. Logischer zou zijn om op Instagram foto's te plaatsen van waar je zelf bent. Curaçao is helaas niet gezegend met een trein, maar een wijnproeverij is er best te vinden, en een açai bowl vast ook.
Hoe dan ook, aan schuld en schaamte gelukkig geen gebrek. Duidelijk is ook dat Curaçao om onduidelijke redenen de enige denkbare vakantiebestemming voor Chaira is. 

CK: Op Schiphol keek ik naar de vertrekborden. Honderden vluchten per dag! Mijn vlucht bleek goed voor zo’n 1,6 tot 2,0 ton CO2 per persoon. Ik vroeg ChatGPT (ironisch genoeg: ook uitstoot) waar dat mee te vergelijken valt. Antwoord: 10.000 kilometer autorijden, anderhalf jaar stroomverbruik of negen maanden een gemiddeld huis verwarmen op aardgas. Yikes.

Hier zie je duidelijk dat Chaira op journalistiek zit. Geconfronteerd met een mogelijk problematische situatie twijfelt ze geen moment maar tovert meteen haar telefoon tevoorschijn en gaat op onderzoek uit. Dat had natuurlijk ook vanuit huis gekund want klimaatverandering is geen nieuw dossier, maar dan had de lezer die even geweldige als beeldende scène gemist waarin Chaira omhoog kijkt naar een vertrekbord en met opengevallen mond constateert dat er toch wel erg veel vluchten vanaf dat verfoeide Schiphol vertrekken. 

CK: En wat doe je dan? Juist. Goedpraten. In datzelfde lijstje stond namelijk ook: deze vlucht staat gelijk aan vier jaar vegetarisch eten. Laat ik nou al achttien jaar geen vlees eten. In mijn hoofd had ik ineens vliegtegoed opgebouwd. Tien jaar tofu = één retourtje tropen.

Yikes! De drang om geconfronteerd met eigen tekortkomingen meteen de tegenaanval te kiezen doet eerlijk gezegd wat kinderlijk aan, maar deze verlate zelfreflectie icm publiekelijke boetedoening maakt een hoop goed. 

CK: Ik werk bij het progressieve BNNVARA en word in de commentsectie van De Marker regelmatig uitgemaakt voor ‘links woke gekkie’ (wat ik overigens als een compliment beschouw). Dan denk ik toch bij mezelf: had ik een andere bestemming moeten kiezen? Had ik het CO2-compensatiehokje moeten aanvinken? En vooral: was dit écht nodig? Ik vraag me af of ik niet alleen links, woke en gek ben, maar ook hypocriet.

Natuurlijk ben je naast, links, woke en gek ook hypocriet, want alle mensen die links, woke en gek zijn, zijn hypocriet, net als alle mensen die niet links, woke en gek zijn. Ze zijn weliswaar niet allemaal links, woke en gek genoeg om het in een column uit te venten, maar goed.
Overigens: mooi dat je idealen hebt, maar waarom zijn je werkgever en de commentsectie van iets dat De Marker heet ervoor nodig om (erover na te denken om) ze in de praktijk te brengen?

CK: Misschien neem ik het te persoonlijk. Ik geloof zeker in ‘een betere wereld begint bij jezelf’. Maar ik geloof óók in ‘een betere wereld begint bij het aanpakken van belastingontwijkende multinationals, superrijken en een economisch systeem dat winst belangrijker acht dan leefbaarheid’. Ergens tussen die twee slogans zit mijn vakantie.

Het ene beginpunt pakt alleen nadelig voor jou uit, en dus besluit je het te negeren. Een denkwijze die de afgelopen jaren erg in trek is geraakt bij progressieve intellectuelen, die nu eenmaal ook graag op het strand liggen.

CK: Ik las een oud interview met psycholoog Ap Dijksterhuis: “Ik ben me bewust van de milieu-impact van vliegen, maar ik vind het veel te ver gaan om opeens niet meer op vakantie te gaan. Er is zoveel onderzoek dat uitwijst dat we gelukkiger zijn als we ons geld aan ervaringen uitgeven — zoals op reis gaan — in plaats van aan spullen. We moeten wel minder gaan vliegen met z’n allen, maar de meeste winst is te halen bij het zakelijke reizen.”

Altijd goed om een denker te citeren om je straatje schoon te vegen. Als je de volgende keer Michel Foucault aanhaalt, sta je binnen de kortste keren in de Groene.

CK: Eens, dacht ik meteen. Natuurlijk dacht ik dat. Of dacht ik dat omdat het me uitstekend uitkwam?

Wat denk je zelf? 

CK: Ik zie de discussies: treinreizen moeten goedkoper, vliegen duurder, systemen moeten veranderen. Klopt allemaal. Alleen verandert er weinig terwijl ik wacht. Activisme kan bijdragen, maar in de huidige toestand van de wereld geloof ik niet dat ik binnen afzienbare tijd goedkoop met een hogesnelheidslijn naar Curaçao kan.

Dat zijn geen discussies maar stellingen. Als de stellingen kloppen, hoeft er niet over gediscussieerd te worden, dus kloppen de discussies niet, voor zover discussies überhaupt kunnen kloppen. Verder is het volkomen onduidelijk wat hier staat. Waarom blijf je wachten als activisme kan bijdragen? Waaraan kan activisme precies bijdragen? Is het uiteindelijke doel van de klimaattransitie: jou zo snel mogelijk voor een schijntje naar Curaçao krijgen?

CK: Dus wat blijft er over? Een links woke gekkie dat kritisch is op het systeem, maar er voorlopig nog wel vrolijk gebruik van maakt. Ik kies voor bewustzijn, twijfel, zelfspot, en ja, ook voor een stukje egoïsme. Ik schaam me dat ik geen vliegschaamte heb, maar blijkbaar nog niet genoeg.

Geen idee wat hier staat verder, maar hartstikke blij dat je het eens goed van je af hebt kunnen columniseren.