Er gebeurde dinsdag iets geks met een 'pijplijnactie'

Misschien ligt het aan het tijdstip dat niemand van de Tweede Kamercommissie Buitenlandse Zaken reageert op de opmerkelijke uitspraak van minister David van Weel (VVD) in de video hierboven. Het is dinsdagavond even na achten in de Groen van Prinstererzaal. Van Weel is daar voor het commissiedebat over de Raad Buitenlandse Zaken eind deze maand; het maandelijks overleg van hem en zijn Europese collega’s in Brussel. Nadat Stephan van Baarle het DENK-stokpaardje over het op sanctielijsten zetten van ‘gewelddadige kolonisten die Palestijnen aanvallen’ en het weigeren van Israëlische ministers heeft bereden, reageert de minister van Buitenlandse Zaken met een verhandeling over het Schengen Informatie Systeem (SIS). Dan volgt uit het niets een opmerking over een door een EU-lidstaat op deze opsporingslijst gezette luitenant-kolonel van het Oekraïense leger die Van Weel tóch tot Nederland toeliet 'om te vertellen over een actie die hij had uitgevoerd op een pijplijn'. Wut?

Uitgeschreven zegt Van Weel: "Wat wij gedaan hebben met die twee Israëlische ministers, is ze SIS-signaleren. Dat zijn geen sancties, maar dat betekent dat ze Europa niet meer binnenkomen. Overigens is ook dat niet waterdicht. Omdat niet alle landen dat hebben onderschreven, kan een individueel land een uitzondering maken op een SIS-signalering. Dat hebben wij recent gedaan, zal ik u vertellen, voor een luitenant- kolonel van het Oekraïense leger die hierheen kwam om te vertellen over een actie die hij had uitgevoerd op een pijplijn. Om die reden was hij gesanctioneerd, of op de SIS-lijst gezet, door een ander Europees land. Daarbij hebben wij de afweging gemaakt dat wij deze meneer toch een uitzondering wilden geven voor het bezoek aan Nederland. Maar dat is wat anders dan persoonlijke sancties instellen, waardoor mensen geen bankrekening meer kunnen hebben, geen tegoeden meer kunnen hebben, inderdaad ook reisverboden krijgen opgelegd et cetera et cetera."

Van Baarle merkt de opmerking over de Oekraïense hoofdofficier niet op. Ook Derk Boswijk (CDA), Don Ceder (CU), Eric van der Burg (VVD), Simon Ceulemans (JA21), Sarah Dobbe (SP), Kati Piri (PvdAGL), Chris Stoffer (SGP) en Hanneke van der Werf (D66) – de club zit sinds 17.00 uur in het zaaltje – zeggen niets. Zelfs FvD’er Ralf Dekker – zijn partij heeft een grote interesse in alles wat met Rusland, Oekraïne en pijpleidingen te maken heeft – slaat niet aan op wat Van Weel zojuist heeft gezegd. De bewindsman beantwoordt de overige vragen en om 20.44 uur hamert voorzitter Raymond de Roon (PVV) af.  

Het is bizar dat geen van de elf Kamerleden in het zaaltje aanslaat op de woorden van Van Weel over deze mysterieuze Oekraïense luitenant-kolonel. Het woord pijplijnactie doet - terecht of niet - onvermijdelijk denken aan de aanslag op de Nord Stream-pijpleiding in 2022. En waar bestaat die SIS-signalering (er zijn verschillende) eigenlijk uit, wordt de militair gezocht of mag hij alleen de EU niet in?

En wat bedoelt Van Weel met recent? En met wie sprak de Oekraïner in Nederland, maakte hij deel uit van het gevolg van Volodymyr Zelensky tijdens zijn bezoek aan de Tweede Kamer op dinsdag 16 december? Sterker: zat de luitenant-kolonel samen met de Oekraïense president in Vak K? En de belangrijkste vraag: wélke EU-lidstaat die de Oekraïner op de SIS-lijst heeft gezet, wordt nu door Van Weel genaaid? 

Bassiehof heeft het deze week allemaal voorgelegd aan de woordvoerder van de minister van Buitenlandse Zaken. Met de antwoorden schiet het tot nu toe niet op. De laatste update is van vrijdag: "We zijn het na aan het gaan. Navraag bij onze collega’s levert vooralsnog niet veel op, zowel op basis eigen informatie als informatie in het publieke domein." De vragen over de SIS-signalering liggen bij het ministerie van Asiel en Migratie omdat zij hier verantwoordelijk voor zijn, laat de woordvoerder weten. "Ik weet nog niet zeker of zij überhaupt namen mogen communiceren over SIS-signaleringen."

Misschien moeten die ambtenaren dat dan even vragen aan de minister van Asiel en Migratie. Oh wacht, dat is óók David van Weel.

U begrijpt, dit gaat nog wel even duren. Jammer dat niemand in dat zaaltje ernaar vroeg, dat had veel tijd gescheeld. Wordt vervolgd.