Hoe goor wil je het hebben

Henri de Hypocriet stak in september de kop op toen hij zich in een talkshow beklaagde dat politici te veel in talkshows zitten. Terecht werd hij door de rest van de tafel uitgelachen. Het incident illustreert de Ik-ben-heiliger-dan-de-paus-moraal van CDA-leider Henri Bontenbal. Afgelopen dinsdag zette de zelfverklaarde fatsoenkampioen de toch al broze coalitieverhoudingen verder op scherp door wederom aan de tafel van Eva Jinek zijn beklag te doen over de 'casinopolitiek' van het kabinet én het gedrag van coalitiegenoot VVD.

Eerder die dag had de CDA-leider gemeld zijn agenda te hebben schoongeveegd voor gesprekken met de oppositie over het belastingplan. Gek genoeg ontbrak Bontenbal een dag later bij het Nationale Gesprek in de plenaire zaal van de Tweede Kamer. PRO-voorman Jesse Klaver noemde het ontbreken van de coalitiefractievoorzitters bij het debat over het belastingplan woensdagavond 'politiek verstoppertje'.

En PRO en Dierenpoes ook

Noot van de redactie: Bassiehof verschijnt deze week een dag later in verband met de viering van de Stijlloze Onafhankelijkheid gisteren.

De SP draaide afgelopen dinsdag. Tijdens de Regeling van Werkzaamheden meldde Kamervoorzitter Thom van Campen dat de socialisten wensten geacht te worden toch vóór een BBB-motie twee weken eerder te hebben gestemd. Caroline van der Plas en Henk Vermeer vroegen minister Pieter Heerma (CDA) met voorstellen te komen om de financiering van dubieuze clubs als Voor Ons Nederland (VON), Stichting Weerbare Democratie en Stichting Democratie Monitor inzichtelijk te maken. De motie haalde het niet, ook niet met de SP erbij.

Voor Ons Nederland (VON) kent u als de club opgericht door Klaas Dijkhoff en zijn zakenpartners Bas Erlings en Tom de Bruyne. Die laatste is een Belgische gedragspsycholoog die samen met Erlings gelijk Emile Ratelband voor de VVD aan het neuro-linguïstisch programmeren sloeg en daar is toen bijvoorbeeld het Vaasje van Rutte uitgerold. Het is een slag (ex-)VVD’ers dat weinig heeft met de harde lijn van Dilan Yesilgöz en liever zou samenwerken met D66, CDA en het linksradicale PRO.

Dijkhoff, Erlings en De Bruyne runnen samen SUE & The Alchemists, een PR- en lobbybureau ineen. Hun maatschappelijke beïnvloedingsmachine VON doet denken aan Amerikaanse super PAC's: organisaties die onafhankelijk van partijen met grof geld verkiezingen proberen te beïnvloeden. Zo stak VON afgelopen verkiezingen ruim drie ton in campagnes op televisie en internet (dat moet wél gemeld worden) tegen bijvoorbeeld PoPuLiSmE. Maar die reclames worden betaald uit de donaties die VON niet openbaar maakt. Terwijl donaties aan politieke partijen sinds 2023 vanaf 1000 euro wél openbaar moeten worden gemaakt en niet meer dan 100.000 euro mogen bedragen.

En een les van Pin voor Rob

De competitief ingestelde Rob Jetten had ongetwijfeld graag de eerste homoseksuele premier van de wereld willen zijn. Als Pim Fortuyn niet was vermoord, had die de titel kunnen opeisen. Dat was iets waar Fortuyn naar uitkeek, vertelde hij mij destijds in een interview voor Panorama (“Deze premier zal altijd wel een beeldschone jongeman naast zich hebben aan het staatsbanket.”). Maar overdreven moest een en ander ook niet worden (“Het was ook nieuws dat Margaret Thatcher de eerste vrouwelijke premier van Engeland werd. Maar hoe lang stonden we daar bij stil? Al snel werd ze de Iron Lady en was het gewoon een kerel in een mantelpakje.”). Het liep anders. Volkert van der Graaf haalde zijn trekker over, waarna in 2009 de IJslandse Jóhanna Sigurðardóttir de eerste gaypremier werd en twee jaar later als mannelijke pendant de Belg Elio Di Rupo.

Dat Jetten (en zijn verloofde Nicolás Keenan) inshallah komend voorjaar een kind middels draagmoeder op de wereld gaan zetten, is wél een primeur. Iets waar Fortuyn overigens geen voorstander van zou zijn geweest. Tegen de Gaykrant zei hij een week voor zijn dood: “Kinderen hebben zoveel mogelijk recht op een gezin, met een vader en een moeder. Ik vind ook dat je in principe geen kinderen op de wereld moet zetten in een homo- of lesbische relatie. Bij adoptie ligt het anders: dan zijn de kinderen er al en hebben ze behoefte aan een liefdevolle omgeving. Dat kan dan zeker wel een homofamilie zijn.”

Het staat er 24 jaar later dus anders voor. Maar het was een boel informatie (incluis een Q&A) die Jetten deze week over de bevolking uitstortte én paradoxaal te weinig. Het paar had ook kunnen volstaan met de mededeling dat er een draagmoeder was gevonden, dat de zaak juridisch in orde was en dat de worp in het voorjaar werd verwacht. Maar nu bleek er dus sprake te zijn van een externe maar anonieme eicel niet zijnde van draagmoeder Lisa. Ook over de herkomst van het zaad werd het land niet bijgepraat. Eugenetische speculatie gehoord in de rij bij de kassa: de eicel is van een zus van Jetten óf Keenan, het zaad respectievelijk van de hockeyer of de premier waardoor de boreling DNA van beide bloedlijnen zou dragen. Een mediastrategie derhalve die juist tot méér nieuwsgierigheid en giswerk leidt.

De NOS noteerde ondertussen een opmerkelijke kunstgreep van een D66-woordvoerder van Jetten: D66 beschouwt de zwangerschap volledig als een privézaak van Rob Jetten als leider van D66, en niet van Rob Jetten als minister-president. Maar zo werkt het niet.

Mo & The Hypocrites inzenden?

PRO-veteraan Mohammed Mohandis gooide afgelopen woensdag een opmerkelijk setje Kamervragen over de schutting van minister van Onderwijs en Kijkbuis Rianne Letschert (D66). De NPO heeft zoals u weet vorige maand besloten dat ‘we’ ondanks de Israëlboycot van AVROTROS toch gaan meedoen aan het Songfestival. De NPO levert een redactioneel ‘projectteam’, de NOS zendt de hele toestand uit.

Tot woensdag had Mohandis zich op de vlakte gehouden. Tijdens een debat over de NPO 20 dagen eerder had DENK’er Dogukan Ergin hem nog gevraagd naar de mening van PRO over de NPO-beslissing. Maar Mohandis weigerde zelfs te zeggen of hij het besluit goed of slecht vond. “Het is uiteindelijk, wat ik er ook van vind, niet aan de politiek om dat besluit te nemen of te corrigeren”, verklaarde hij plechtig die donderdag in september. Letschert huldigde tijdens dat debat hetzelfde principe: de NPO moet dit lekker zelf regelen.

Kabinet zoekt geen draagvlak maar polarisatie

De asielcrisis was deze week terug van nooit weggeweest. Het COA luidde woensdag de noodklok: de ‘humanitaire ondergrens’ in Ter Apel is bereikt. Dat was geen loos alarm. In de nacht van donderdag op vrijdag moesten 20 (SCHRIJVE: TWINTIG) asielzoekers de nacht doorbrengen op het gras voor het aanmeldcentrum. “Dat is Nederland onwaardig”, zei Bart van den Brink (CDA). Asielminister in een land dat tienduizenden daklozen kent, van wie velen élke nacht buiten moeten slapen. Zonder woning, wasmachine en warme kleren in het verschiet.

De minister uitte deze week meer krankzinnigheden. Zo biechtte Van den Brink de Tweede Kamer op dat hij en de IND de Gazaanse Hamas-fanboy op de Universiteit Maastricht niét het land gaan uitgooien. Niet vervolgen is iets anders dan beoordelen of iemands verblijfsrecht kan worden ingetrokken, zou je denken. Maar nee, die Palestijnse gast met zijn ranzige verwijzingen naar de grootste pogrom op Joden sinds de Tweede Wereldoorlog mag gewoon blijven.

Dit Palestijnse rapaille had natuurlijk allang in een vliegtuig naar Israël moeten zitten. Het was namelijk de Israëlische overheidsdienst COGAT die het groene licht had gegeven voor het vertrek uit Gaza van deze 42 Palestijnen met een werk- of studievisum en hun familieleden. Laat Jeruzalem het maar oplossen (en dat kunnen ze vast en zeker).

Veelzeggend: toen Van den Brink tijdens hetzelfde debat werd gevraagd of hij één voordeel voor Nederland van de komst van die tientallen Gazaanse ‘studenten’ kon noemen, moest hij het antwoord schuldig blijven.

En wanneer heeft de Tweede Kamer nou eens genoeg van Van Weel?

“Het is klip-en-klaar dat u zich misleid heeft gevoeld, dat u zich op het verkeerde been gezet heeft gevoeld. Daar had de Algemene Rekenkamer gewoon gelijk in. Mijn excuses. Ik beloof daarin voor de toekomst beterschap.” Vervolgens probeert minister van Justitie en Veiligheid David van Weel (VVD) aan het eind van zijn nachtelijk betoog voor het effect (maar met weinig succes) er nog een traan uit te persen.

Die knieval in de vroege vrijdagochtend was noodzakelijk. Onder meer PRO, JA21, BBB en SP hadden de vertrouwensvraag nadrukkelijk boven de markt gehangen (Groep Markuszower was milder en sprak al vroeg in het debat over wat de minister voortaan anders moest gaan doen). De minister moest deemoed tonen, want anders was het afgelopen met hem, was de boodschap. Zonder Van Weels draai was zijn ministerschap een stuk minder levensvatbaar geweest. Met hakken over de sloot dus. De PVV kreeg voor haar motie van wantrouwen uiteindelijk alleen Forum voor Democratie mee.

De uren daarvoor hadden Van Weels coalitiegenoten meer moeite om de Algemene Rekenkamer gelijk te geven. Terwijl de kwestie simpel was: de rekenmeesters hadden vastgesteld dat ruim 10.000 aangiften van ernstige misdrijven niet waren behandeld. Van Weel had de Kamer echter voorgehouden dat het rapport voor een belangrijk deel over meldingen ging. De Rekenkamer bestreed dat: de minister had een onjuist beeld gegeven en daarmee de Kamer op het verkeerde been gezet.

Maar Claire Martens-America van Van Weels eigen VVD wilde daar niet in mee en zocht de verklaring vooral in verschillende datasets en rekenmethodes. Alsof niet de minister en de Rekenkamer maar de spreadsheets ruzie met elkaar hadden gekregen.

Wat ons brengt op het verbod op necrofilie

Claudia van Bruggen kent u natuurlijk vooral als een van de leden van het D66-kwartet Vijlbriefs Bitches dat net zoals de rest geen idee heeft van wat ze allemaal uitkraamt. Maar Van Bruggen is dus ook staatssecretaris van Justitie en Veiligheid. Komende donderdag moet ze in debat met de Tweede Kamer over het cellentekort en andere gevangenisonderwerpen.

Bassiehof was derhalve benieuwd hoe het staat met dat ene pareltje uit de nadagen van het kabinet Schoof: het verbod op ontsnappen uit de gevangenis (naar een PVV/VVD-idee dat destijds zelfs werd gesteund door D66). Welnu, dat gaat niet door. Uit de stapels papier die Van Bruggen vrijdag ter voorbereiding op het debat naar de Kamer stuurde blijkt: Het Kan Niet.

Clubs als het Openbaar Ministerie, de Raad voor de Rechtspraak en de Orde van Advocaten hebben namelijk negatief geadviseerd. Zo wordt er volgens hen maar weinig ontsnapt en is de wetgeving overbodig, zien de witte beffen het verbod daarnaast als een ultimum remedium dat "pas dient te worden ingezet als alternatieven hebben gefaald". Daarnaast krijgt een in de kraag gevatte ontsnapte gevangene al disciplinaire sancties van de gevangenisdirecteur. Bovendien gaat een ontsnapping vaak gepaard met vernieling, bedreiging en mishandeling waarvoor de gedetineerde wél wordt vervolgd, schrijft Van Bruggen.

Zoals zo vaak in Kamerbrieven is het maar een halve waarheid. De andere helft staat in het begeleidende ambtelijke memo voor de minister dat Kamerleden niet altijd lezen:

Bericht uit de Tweede Wachtkamer

Tientallen sets Kamervragen zijn inmiddels heen en weer gegaan tussen kabinetten en Tweede Kamers van dienst, sinds de Oostzee op dinsdag 27 september 2022 begon te borrelen. Deze week werden nieuwe vragen van PVV’ers Maikel Boon, Geert Wilders en Raymond de Roon beantwoord, waarover later meer. Eerst wat achtergrond: de afgelopen jaren weigert kabinet op kabinet een oordeel te vellen over wie verantwoordelijk is voor de aanslag op de Nord Stream-pijpleidingen 1 en 2.

Het antwoord op Kamervragen over het wie-heeft-het-gedaan-aspect van Nord Streamgate luidde tot nu toe altijd: Den Haag ‘speculeert’ niet over de explosies bij de Nord Stream-pijpleidingen en wacht de resultaten van Deense, Zweedse en Duitse onderzoeken naar ‘de toedracht’ af.

Denemarken en Zweden stopten in 2024 met hun naspeuringen, de Duitsers gingen wel door. Dat leidde vorige maand tot een concrete aanklacht: de Oekraïense militair Serhii K. - hierboven op de foto in Duitse handen - wordt medeplichtigheid aan oorlogsmisdrijven ten laste gelegd. Volgens het Duitse Openbaar Ministerie voerde hij de sabotage op de pijpleidingen samen met andere Oekraïense militairen uit ‘namens Oekraïense overheidsdiensten’ (toevallig werd deze week in Kroatië een handlanger van Serhii gearresteerd. Deze knakker, die eerder in Polen was verdwenen, werkte daar met Sean Penn aan een film over de Nord Stream-affaire. WTF-verhaal hier). 

Dat de Duitse justitie nu (zoals Nieuwsuur dat al eerder deed) naar Oekraïne wijst, was voor bovengenoemd PVV-trio aanleiding vorige maand Kamervragen te stellen aan premier Rob Jetten en minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (CDA). Want welke gevolgen (Bassiehof heeft nog wel een suggestie) moet deze betrokkenheid hebben voor de Nederlandse steun aan Oekraïne? En moet Kiev aansprakelijk worden gesteld voor de Nederlandse schade als de verantwoordelijkheid van Oekraïense staatsautoriteiten komt vast te staan?

Eerst zien, dan geloven

De verdwenen aangifte van het Utrechtse raadslid Yvonne Hessel (Utrecht Solidair) waar Bassiehof vorige week over berichtte, is boven water. Hessel had aangifte gedaan van de verstoring ín de raadszaal in juli vorig jaar door XR/Pallietuig. Vrijdag ontving Hessel een excuusbrief van officier van justitie Bart Nitrauw. Wat blijkt: de aangifte lag al op 18 augustus 2025 op zijn bureau, maar Nitrauw besloot er niets mee te doen. 

Bij haar naspeuringen naar wat er met de aangifte gebeurd was, werd Hessel de afgelopen tijd volgens Nitrauw ‘van het kastje naar de muur’ gestuurd omdat de politie meende dat het onderzoek was afgerond en bij het Openbaar Ministerie (OM) lag. Maar omdat de aangifte geen onderdeel uitmaakte van dat dossier, dacht het OM dat deze het politiebureau nooit verlaten had, aldus de ingewikkelde vingerwijzende verklaring. 

De officier van justitie concludeert in zijn excuusbrief ingezien door Bassiehof: “Dit is niet goed gegaan en had anders gemoeten. Daarvoor bied ik u, namens het OM en de politie, excuses aan. Terugkijkend had de politie of het OM u in augustus 2025 meteen moeten mededelen dat uw aangifte niet in behandeling zou worden genomen.”

Nitrauw besloot niks met Hessels aangifte te doen omdat het OM reeds had besloten prioriteit te geven aan de gebeurtenissen buíten de raadszaal, schrijft hij. Weet u nog: eerst werd de raadsvergadering door een groep XR/Pallietuig-activisten verstoord. Nadat Dijksma het cluppie naar de straat had gedirigeerd, werd ze tegengehouden toen ze terug naar binnen wilde gaan. De burgermoeder moest daarna in veiligheid worden gebracht terwijl de activisten op de vuist gingen met bodes en beveiligers.

Er stinkt iets in Utrecht

Bassiehof schreef twee weken geleden dat de XR/Palliebestormers van het Utrechtse stadhuis na een jaar nog steeds niet zijn vervolgd. Het Utrechtse raadslid Yvonne Hessel (Utrecht Solidair) las die column ook en nam contact op. Ze vertelt Bassiehof dat zij destijds net zoals burgemeester Sharon Dijksma óók aangifte heeft gedaan. Maar Hessel heeft aangifte gedaan van de verstoring IN de raadszaal. Eén van de bestormers kent ze van naam: Extinction Rebellion-persvoorlichter Laleh Al Marjani, laat ze in haar aangifte vastleggen.

Dijksma deed alleen aangifte van de gebeurtenissen BUITEN op straat toen haar werd belet weer naar binnen te gaan, zij in veiligheid moest worden gebracht en bodes en beveiligers werden aangevallen door de 'demonstranten'. Op de avond van de bestorming had de burgermoeder voor de camera van RTV Utrecht al duidelijk gemaakt dat ze liever niet had dat de bestormers stevig zouden worden aangepakt. Ze wees erop dat op het verstoren van de raadsvergadering hoge straffen 'van wel vier jaar' staan. Om daaraan toe te voegen: "Ik geloof niet dat er iemand is die dat hen wil aandoen." Spreek voor jezelf, Dijksma.

Terug naar Hessel. Het raadslid deed haar aangifte - alle stukken zijn ingezien door Bassiehof - op 6 augustus vorig jaar. Op 12 februari dit jaar krijgt ze bericht van het slachtofferloket van de politie. Het onderzoek was afgerond, er waren meerdere verdachten in beeld en de zaak was doorgestuurd naar het Openbaar Ministerie (OM). "Eén of meer van de verdachten zijn door ons verhoord. Voor deze verdachten(n) bepaalt de officier van justitie van het Openbaar Ministerie wat er met deze verdachte(n) gebeurt. Het Openbaar Ministerie informeert u verder over het strafproces en uw rechten die u daarin heeft."