Feynman en/of Feiten – Bruggen bouwen

Weggeeffeestjes bouwen geen toekomst.

De Minister van Infrastructuur en Watermanagement kondigde gisteren harde keuzes aan. Welke weg, watergang en wijk krijgt nog een brug en welke niet, verdeel en heers! 29 projecten zijn geschrapt. Het Rijk verzaakt decennialang haar primaire taken en brengt daarmee bedrijvigheid, beloningen, belastinginning en defensie in gevaar.

De schade onder alleen de transportsector op de Merwedebrug is anderhalf miljoen per dag en dat gaat nog ruim vijf jaar duren, dat spoelt drie miljard door het putje. De nieuwe Brienenoordbrug kost twee miljard miljard. We kunnen als samenleving een miljard euro besparen door zo’n brug tijdig te bouwen en reeds na vijf jaar op te blazen.

Tot en met 2040 hebben we tachtig miljard nodig voor dergelijk “uitgesteld” onderhoud aan infrastructuur. Verdeeld over dertien jaar geeft ruim zes miljard per jaar. Dit is minder dan een derde van de ruim 21 miljard die automobilisten jaarlijks ophoesten aan aanschafbelasting, motorrijtuigenbelasting, accijns, BTW, tol, bijtellingen en boetes.

De NOS stelt dat voor deze bruggen niet gespaard is. Dat is een verkeerde manier van denken voor zaken die zichzelf aantoonbaar elke paar jaar terugverdienen. Het Franse begrotingstekort is ruim drie keer zo groot als de onze. Frankrijk heeft 119% BBP staatsschuld, wij 44%. Wij moeten vandaag investeren om hun morgen te redden.

NAVO-secretaresse Mark Rutte heeft Donald J Trump beloofd 1,5% BBP aan onder andere infrastructuur te besteden, ons BBP is 1450 miljard dollar, anderhalf procent is ruim 19 miljard euro per jaar. Bijvoorbeeld voor de langere startbaan van een militair vliegveld bijna vier meter onder zeeniveau. Zonder natuurvergunning, het kan wel!

Het probleem is dus niet dat er te weinig geld is, het probleem is dat weer een kabinet de heilige melkkoe kapot wil belasten, haar opbrengst voor ruim driekwart wil afromen, zonder genoeg weide om te grazen, genoeg water om te drinken of genoeg warmte in de winter terug te geven. Elk boerenkind weet dat je zo weinig melk, vlees en leer krijgt.

De private sector moet genoeg winst maken om via belastingen de publieke sector te dragen, en de producten en diensten leveren die de publieke sector aanbesteedt. Die publieke sector moet onder andere infrastructuur en onderwijs organiseren om de private sector de kans te geven te betalen en leveren. Deze symbiose gaat politici te boven.

Doordat we te weinig hebben onderhouden en bijgebouwd, hebben we ook te weinig ervaren aannemers, ingenieurs, vaklui en zwaar bouwmaterieel. Zelfs Rijkswaterstaat mist kennis en capaciteit. De eerste aanbesteding van de Brienenoordbrug faalde op politiek wensdenken, het werd drie keer zo duur, de tweede ging naar Spanjaarden.

Deze sector schaal je niet eventjes opnieuw op. Technische opleidingen duren jaren, inwerken nog langer, maar de echte vaklui zijn dan al met pensioen. De pubers die straks moeten gaan bouwen, krijgen minder techniek in de brugklas, een technische vmbo is steeds verder reizen en we geven straks een kwart minder les in exacte vakken.

De minister stelde ook dat gemeenten en provincies maar moesten betalen als ze een “luxere” variant willen. Het gaat hier meestal om aanpassingen om trainerende bezwaarclubjes tegemoet te komen. Het Rijk kiest op haar eigen beleidsterreinen zulke luxe varianten dat ze niet meer weten hoe ze daarvoor genoeg belasting kunnen innen. 

Dit politieke trucje hebben we eerder met de decentralisatie van zorgtaken gezien, het Rijk schuift haar primaire taken af naar lagere overheden zonder het originele budget mee te geven. We zien het rijk eerst meer dan driekwart van de belastingen op automobilisme afromen en daarna de onderbetaalde onmogelijke missie afschuiven.

Binnen Amsterdam is de wens de elektrische transportcapaciteit te verviervoudigen, maar dat project verzandt in allerlei vergaderclubjes waar 2600 elektriciteitshuisjes moeten komen. Gebrekkige besluitvorming maskeert nu nog een gebrek aan elektriciens. Landelijk is het prijskaartje van deze netverzwaring 235 miljard.

Samengevat zie je een setje alfa’s in politieke arena’s confabuleren over gigantische technische projecten, zonder een werkend beleid om voldoende bèta’s op te leiden. Het is alsof Joe Biden tegen een butler praat die alleen bestaat in zijn verbeelding. Alsof Napoleon Bonaparte ten strijde trekt tegen de Russische Beer zonder soldaten.

Politici fantaseren over handenarbeid zonder handjes.