Rest in Piss Zomergasten!

Geacht Openbaar Ministerie,

Hierbij vragen wij u om vooral geen onderzoek te doen naar de rol die de NPO heeft gespeeld bij het overlijden van het tv-format Zomergasten. Ten eerste doet u al genoeg onderzoek naar fophef, en ten tweede zijn u en wij niet bepaald vrienden. Maar ten derde, en toch wel ten belangrijkste, is het helemaal niet zo erg dat Zomergasten verdwijnt. De koek was wel een beetje op. Vroeger vonden wij Zomergasten nog wel eens leuk maar ja, vroeger vonden wij het ook leuk om knoopcelbatterijen in onze neus te stoppen en als we eerlijk zijn is knoopcelbatterijen in je neus stoppen echt niet meer van deze tijd. 

Bovendien heeft Zomergasten, net als eigenlijk alle tv, nogal wat last van wat wij maar even het 'Big Brother Seizoen Twee' effect zullen noemen. Misschien weet u nog dat er ooit op tv een programma was, dat Big Brother heette. Aan het eerste seizoen deden een paar rare vogels mee, die ervoor zorgden dat een bizar format (stop een paar mensen in een huis, kijken wat er gebeurt) een enorme hit werd. Maar op het tweede seizoen kwamen alleen maar figuren af die doorhadden dat meedoen aan een reality tv-programma een opstapje was naar De Roem & Het Grote Geld, waardoor alle spontaneïteit verdween en Big Brother geen reedt meer aan was. De tv-makers stapten al snel over naar het oxymoron Scripted Reality. Inmiddels zijn we een heleboel dubieuze figuren in realityformats, Temptation Islands, B&B's Vol Liefdes en andere onzin verder (zie ook: dit verhaal over DWDD). Noem ons cultuurpessimisten, maar inmiddels is alles en iedereen overal eigenlijk een soort deelnemer aan seizoen twee van Big Brother. 

In Zomergasten kreeg je uiteindelijk dezelfde crack in een steeds minder quasi-intellectueel jasje: Özcan Akyol die het programma gebruikte om een theatershow te verkopen, Sigrid Kaag die het programma gebruikte om alsnog haar gelijk te halen tegen al die verschrikkelijke mensen die maar niet begrepen wat een zegen Sigrid Kaag voor de Nederlandse politiek was, en Mark Rutte die het programma gebruikte om de verkiezingen te winnen. En gisteravond dus Jim van Os, die de uitzending aanpakte om een slagje te slaan in de PR-oorlog die hij voert tegen de ouders van een 17-jarig meisje dat is overleden na euthanasie. Een oorlog die Van Os (gelukkig maar) nooit gaat winnen, al is het maar omdat hij dus kennelijk zonder met die ouders te overleggen op landelijke tv vertelde dat hij zijn excuses had aangeboden. De advocaat van die ouders is het daar niet mee eens. "Korver stelt dat Milou’s moeder van dit persoonlijke gesprek ‘met de beste bedoeling geen excuus kan brouwen, zoals Van Os gisteren op live tv wel verkondigde’."

En bij de VPRO werkt er dus kennelijk niemand meer die dit van tevoren had zien aankomen en bedacht dat het in het kader van wederhoor misschien handig was geweest de advocaat van de familie even te vragen hoe of wat. Want hee, als iets kwaliteitsjournalistiek is, dan is het wel geen research doen naar het gevoeligste onderwerp dat je in een drie uur durend live-interview aan gaat snijden. 

Enfin, Openbaar Ministerie, fijn als u tot hier hebt doorgelezen, er is gelukkig niemand dood, het gaat om een al lang versleten format, no worries, we hebben altijd die uitzendingen met Ad Verbrugge, Maxim Februari en (nee echt) Halina Reijn nog. Maar in deze tijd met deze makers gaat helemaal niemand VPRO Zomergasten missen. Er zijn bij die omroep 300 mensen om het licht uit te doen, daar hebben ze de staande magistratuur niet voor nodig.

Groetjes!

Soep van de Week in het StamCafé

Omdat ik nogal schatplichtig ben aan mijn 75.000 tweeps, besloot ik afgelopen zondag Zomergasten pro deo live te verslaan op Twitter. Een groot succes, uiteraard, want niemand is zo adrem en geestig als ik. Ja, ik weet het: ik gebruikte drie keer "ik" in een zin. Nou, wees maar blij dat ik deze essayette niet opende met "ik": een doodzonde op het roomse ROC voor de Hoernalistiek aan de KUT in Tilburg, op de beschutte werkplaats die Windesheim heet en op de Willi Münzenberg Academie in Utrecht.

Een hele avond naar Kaag in Zomergasten kijken en er verslag van uitbrengen, is vergelijkbaar met de marteltechniek die de 'steen van de eeuwige drup' heet. Als kind bezocht ik de Gevangenpoort in Den Haag en was ik zwaar onder de indruk van de gruwelijke attractie. Die bleek helaas net zo gefabuleerd te zijn als het scoop van Kaag - "ik ben destijds door de Amerikanen gevraagd SG van de VN te worden" -  tegen strijkplank Janine Abbring (naast haar is Kaag een wulpse pinup à la Betty Page). De naargeestige sfeer van deze op een na laatste editie van Zomergasten werd gesymboliseerd door de twee glaasjes goedkope bubbels op de tafel die onaangeroerd bleven. Kaag is een totale controlfreak en tijdens zo’n Goebbeliaanse propagandashow, ijzig geregisseerd door een hedendaagse Leni Riefenstahl, zal de beste premier die we nooit hadden geen spraakwater tot zich nemen. Kaag bleek mijn scoop over de gelogen leerstoelen van Frenske (nog zo’n beste premier die we nooit hadden) goed te hebben gelezen, want al in de eerste minuten zei ze tegen Sidonia Abbring: "Nee, nee nee, dat zijn geen leerstoelen, ik geef gewoon wat les op de Sorbonne hoor."

Na een heleboel beleefdheidsgeleuter en veren-in-reet-stekerij kwam er toch een opvallend moment in de show die nog saaier was dan een video van tien uur waarin groeiend gras is gefilmd: Kaag zei namelijk dat de Verenigde Staten Nederland tien jaar geleden hadden gevraagd of Kaag zich beschikbaar wilde stellen als nieuwe secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Dat ging niet door omdat, aldus Kaag, Nederland met andere dingen bezig was. "In mijn ervaring is Nederland niet altijd het beste land om campagne te voeren", aldus Kaag. Zo zou er op dat moment ook een campagne voor het voorzitterschap van de VN-Veiligheidsraad zijn gevoerd. "Het kon niet veel erbij hebben, dus het is gewoon op zijn beloop gelaten. Ik heb daar nooit om getreurd, want ik leef niet voor functies. Grappig genoeg ben ik daardoor misschien ook wel ten dele in de Nederlandse politiek gerold", vervolgde de diplomaat.  Gerold als in: Ingrid van Engelshoven - die vooral herinnerd zal worden als de muze van Frans van Drimmelen  - haalde ze in opdracht van Vieze Fransje mevrouw Kaag-Al Kak naar Nederland, met de bedoeling haar tot premier te kronen. Er is nog steeds te weinig bekend over Van Engelshoven’s missie naar Beiroet, maar op basis van wat ik weet, kan ik de lezer verzekeren dat het een stinkende beerput is (ik heb hier uitvoerig contact over gehad met Richard de Mos). De knettergekke Ingrid van Engelshoven (een blik in haar ogen was voldoende om dat vast te stellen, en dan had ze nog geen woord gezegd) is na haar rampzalige loopbaan in Den Haag toegetreden tot de Raad van Commissarissen van Parkstad Limburg Theaters en godzijdank horen we niks meer van deze joker.

De feiten over Kaag en de VN: In de openbare kandidatenlijst en de straw polls van 2016 (waarbij António Guterres uiteindelijk werd gekozen) komt Sigrid Kaag niet voor. De kandidaten waren onder meer Guterres, Irina Bokova, Helen Clark, Susana Malcorra, Kristalina Georgieva en anderen. Er is geen enkel VN-document of Amerikaanse bron die de Amerikaanse steun of nominatie voor Kaag noemt. De Amerikanen wilden Susana Malcorra. Kort daarvoor was de arrogante Kaag ook nog eens kritisch geweest over het leiderschap van Guterres. "Ik vind persoonlijk dat hij zich op bepaalde momenten veel actiever had kunnen opstellen."

Of erger... OERconservatief!

Het is heel simpel. Je hebt de kant van de menselijkheid, dat is de kant van Sigrid Kaag, en je hebt de kant van de onmenselijkheid, dat is de kant van iedereen die Sigrid Kaag stom vindt. Zo heb je ook mensen die streng zijn voor zichzelf, en juist heel erg veel mededogen hebben voor een ander, zo iemand is bijvoorbeeld Sigrid Kaag, en mensen die streng zijn voor anderen en juist heel erg veel mededogen hebben voor zichzelf, dat zijn, toevallig wel, alle mensen die Sigrid Kaag stom vindt. Als u dat niet snapt, of zich afvraagt hoe of het niet ook menselijk is om je een beetje zorgen te maken over migratie, en of mensen die dat doen geen mededogen behoeven, dan heeft u er helemaal niets van begrepen. En dat heeft u waarschijnlijk, net als wij, wij waren nog even zeshonderd keer die Arie Luyendijkbocht aan het terugkijken, en net als 17.783.410 Nederlanders, niet naar Zomergasten gekeken gisteravond.

Dat werd tijd

Daardoor kon men eindelijk horen wat Tommy Wieringa écht te vertellen heeft. En u raadt het al: veel. Zo veel zelfs dat Janine Abbring alleen welkom en tot ziens hoefde te zeggen en verder net als alle kijkers het goddelijke geluk had te mogen luisteren naar Wieringa's weelderige woorden. Zijn kale bolletje blonk van trots, zijn lach straalde zandbakbreed en Wieringa's Wereld opende zich. Goed, Tommy Wieringa is misschien niet onze grootste levende schrijver, hij is toch zeker wel onze grootste levende praatjesmaker. Het is dat Ilja Leonard Pfeijffer in Genua bezig was zijn vrouw uit te schelden in Het Mocaans, anders was hij vast en zeker een bestelbusje ingeklommen om naar de Zomergasten-studio te snellen en daar iets gruwelijks aan te richten. Er kan immers maar één Grote Één van de Nederlandse Praatjesmakerij bestaan. Gelukkig bleef het gisteravond bij Wieringa's monoloog en zijn Oekraïne-armbandje.

Het kan wél (normaal)

Geen ideologisch geëmmer, geen eeuwig gejank over zielige kindjes wereldwijd en geen gast die de kijker continu wil wijsmaken dat híj́ de oplossing voor het wereldraadsel en de wereldproblematiek heeft, maar gewoon DE IDEALE TV-AVOND van Peter Pannekoek, met leuke fragmentjes, blootvoetige onderwerpen, normale gesprekken, Jackass en géén Eus en géén Grietje. Zul je zien dat het nog aardig scoort ook: 400 duizend kijkers terwijl gisteren niemand tv keek is best goed. Zeker als we de opening van vorig jaar met maar 200 duizend kijkers in ogenschouw nemen. En wie Zomergasten wél graag kijkt voor het ideologisch geëmmer, eeuwig gejank over zielige kindjes wereldwijd en een gast die de kijker continu wil wijsmaken dat zíj́ de oplossing heeft voor het wereldraadsel en de wereldproblematiek: u kunt uw hart straks ophalen bij Sigrid Kaag en Nasrah Habiballah.

Heeft Sjoerd Sjoerdsma die foto gesjopt ofzo?

De VPRO zendt deze zomer drie uur lang allerlei fragmenten uit die speciaal zijn geselecteerd door Sigrid Kaag. De oud-minister werd eerder door de omroep geportretteerd in een soort Noord-Koreaanse documentaire waar Sjoerd Sjoerdsma de shots voor uit mocht kiezen (Wob-besluiten 1, 2 en 3). De VPRO bood daarna excuses aan en minister Slob klaagde dat de omroep hem verkeerd had geïnformeerd, en daarmee was de kous af. En nou doen ze het gewoon nog een keer, open en bloot (gekke foto, red.). Veel plezier ermee. Wij gaan niet kijken op 23 augustus, wij hebben dan een begrafenis. We doen later wel een factcheck.

Dames en heren: Herman Koch

Kunnen we lang en kort over lullen maar Red ons, Maria Montanelli en Het Diner zijn geweldige boeken, Finse Dagen behoort tot de beste autofictie van vaderlandse bodem, wat overigens ook geldt voor Ga je erover schrijven. Sowieso een unicum in de Nederlandse letteren: in tegenstelling tot vrijwel al zijn collega's is Herman Koch geen ontiegelijke aansteller. Stukje Wiedergutmachungs-tv voor wie zo nu en dan nog badend in het zweet wakker wordt na een herbeleving van de zelfverzonnen elfentaal van Ilja Leonard Pfeijffer, en het drie uur durende voetjevrijen met Özcan Akyol is vast ook niemand in de koude kleren gaan zitten. Bovendien: hallo, Jiskefet. Koch heeft overigens die vreselijke kloteziekte, zo veel grote interviews komen er niet meer, dus slinger als u weinig te doen heeft toch vooral de tv aan. NPO 2, meer specifiek.

hou vol

Een grote teringzooi. Hotels. Overal zwerfvuil. Uitpuilende afvalbakken. Ratten zo groot als katten. Hotels. Betalingsachterstanden. Brokkelende kademuren. Opengebroken straten. Hotels. Verkeersinfarcten. Pogroms. Overtoerisme. Jodenjachten. Hotels. Wildplassers. Fatbikes op de Haarlemmerdijk. No-go areas. Huisjesmelkers met moeilijke brillen. Verborgen Vrouwen. Driemaal daags een demo op de Dam. Taxichauffeurs. Hotels. Onbestrafte Snelwegblokkeerders. Stank. De Knip. Hotels. Tiktokrijen. Vliegende ratten. Rutger Groot Wassink. Hotels. 30 kilometer. Weesp. Toiletten Stopera. Hotels. Weggetreiterde Ondernemers. Holman gewipt bij Het Parool. Holocaustmuseum Hooligans. Potenrammers. Brug over het IJ. Hotels. Dode Meisjes. Gaat het, mevrouw de zomergast?

Beweeg het product

Wij willen hier niet roepen dat alles naar de ratsmodee gaat maar het wordt allemaal wel steeds goedkoper hè. Komende zondag mag NPO-gezicht Özcan Akyol, tevens columnist voor het AD, het ministerie van Financiën en de VARA-gids, drie uur lang 'zijn verhaal' te vertellen in VPRO Zomergasten, over hoe hij werd gered door de literatuur om daarna de literatuur als een soort stalkende ex lastig te vallen. En hatsieklaboem ra ra politiet rappaaa rappaaa rappaaa wie staat er vandaag in het AD met de aankondiging van zijn theatertour, waarin hij zijn gaat vertellen over hoe hij werd gered door de literatuur om daarna de literatuur als een soort stalkende ex lastig te vallen? Özcan Akyol. 

Uitstekend gehosseld Eus. Wel grappig dat die 300 medewerkers van de VPRO hun meest prestigieuze programma inmiddels zo van binnen hebben uitgehold dat er niet veel meer over blijft dan een reclamespotje voor een theatershow, een soort DWDD maar dan slomer, gepresenteerd door een mal kruidenvrouwtje in plaats van door iemand die iedere dag Champions League speelt. Ook grappig dat het uitgerekend de VPRO was die ermee worstelde toen Zomergasten/Wintergasten-presentatrice Jeanine Abbring opdook in een spotje van pensioentoko Brand New Day. Wij zijn even aan het opzoeken welke Nederlandse schrijver en NPO-presentator ook reclame maakte voor die pensionboer. Nee, we bedoelen niet Sander Schimmelpenninck nee, het was iemand anders.

Benieuwd naar zijn verhaal!

Drie uur lang! Ontzettend goed dat de VPRO de kans geeft aan het grote publiek om kennis te maken met de echt grote schrijvers, denkers en kunstenaars van de ze tijd, dit jaar te beginnen met Eus. De beste man publiceerde gelauwerde boeken als (dit nog even aan ChatGPT vragen, red.), heeft een geruchtmakende column in het Algemeen Dagblad en bovendien een scherp ontwikkelde moreel kompas. Enfin, hoog tijd dus om hem in het zonnetje te zetten, hopelijk krijgen deze zomer ook Wouter de Winther, Joost Eerdmans, Rob Jetten en Eric Corton die kans. "In mijn fragmenten toon ik de harde én zachte stemmen die mij hebben gevormd," filosofeert Eus. "Van mijn artistieke helden tot onbekende subculturen: ik wil laten zien dat we, ondanks verschillen in afkomst of klasse, meer op elkaar lijken dan we denken." Een belangrijk inzicht, waar we in deze gepolariseerde tijden gek genoeg nauwelijks bij stilstaan - we zijn allemaal mens! Valt die Griet op de Beeck eens met haar neus in de boter zeg. Níet te doen.