“De wet is echt ons ankerpunt. (-) Daar houden we ons aan. Daar moeten we ons ook aan houden en daar worden we ook regelmatig op gecontroleerd.” Aldus AIVD-chef Rob Bertholee vrijdagavond bij Nieuwsuur. De dag daarvoor bleek echter uit een rapport van de Commissie van Toezicht betreffende de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) dat premier Rutte vorig jaar de dienst opdracht gaf zijn toekomstige bewindsploeg te laten screenen. Het is gebruikelijk dat de formateur – wanneer hij zijn Kabinet samenstelt – het doopceel van zijn collega’s laat lichten. Probleem: Rutte was nog geen formateur, dat zou hij pas een maand later worden. Toch verrichtte de dienst het onderzoek. Daarbij ging er ook nog iets mis met één van de potentiële ministers dan wel staatssecretarissen. Plus: er was ook nog een probleem met een onderzoek naar een potentieel lid van de Koninklijke Familie. En dat was niét Edwin de Roy van Zuydewijn. Inzake de te vroeg gescreende bewindspersonen deed de AIVD bij één van hen een zogenaamde ‘internet zoekslag’. Het klinkt als googlen in de oren maar inlichtingenwaakhond CTIVD was er weinig mee ingenomen. Uit het rapport: “De juridische basis voor de verwerking van persoonsgegevens die gemoeid was met de internet zoekslag is (-) naar het oordeel van de Commissie onvoldoende geweest. Zij acht deze gegevensverwerking daarom onrechtmatig.”

Onzekere tijden, 2014 gaat een beslissend jaar worden voor het Kabinet. Gaat of blijft Rutte? 2013 was in dat opzicht een tussenjaar, het kenmerkte zich door stilstand. Meerderheden werden gezocht en volgend jaar zal blijken of die hun belofte in met name de Eerste Kamer gestand zullen doen. Hoe anders was het in 2011 en 2012.

“Edwin de Roy van Zuydewijn, de ex-man van prinses Margarita, is vrijdag door de regionale recherche verhoord over een mogelijke aanslag op een lid van de koninklijke familie van Spanje. De aanslag zou zaterdag hebben moeten plaatsvinden in Brussel, bij het royaltyhuwelijk van Prins Carlos - zoon van prinses Irene en een broer van Margarita - en Annemarie Gualthérie van Weezel.” Dat schreef de Volkskrant op maandag 22 november 2010. De AIVD, noch de DKDB hebben onderzoek gedaan naar deze kwestie. Dat zou je wel verwachten: een woord als ‘aanslag’, de aanwezigheid van de gehele koninklijke familie én een bevriend koningshuis zou toch een alarmbel moeten doen afgaan. Toch hebben beide diensten geen onderzoek gedaan. Bizar, vindt u niet? Want het lijkt er toch ernstig op dat de veiligheid van de koninklijke familie in het geding was. Toch was het niemand minder dan minister-president Mark Rutte (VVD) die dit afgelopen woensdag tegenover de Tweede Kamer onthulde.

‘Geheime nota: Molukse treinkapers door kogelregen gedood’, kopte de Volkskrant deze zaterdag. Iedereen zal wel eens de beelden hebben gezien van het in juni 1977 doorzeefde treinstel 747, dus op het eerste gezicht geen nieuws. In 2000 kwam het boek ‘De Molukse acties’ van Peter Bootsma uit, een samenwerkingsverband met de makers van de documentaire ‘Dutch Approach’. In dat historisch project figureert ‘marinier Rinus’. Met enige bravoure beschrijft de militair hoe hij de kapers uitschakelde: met een boel kogels. En als er nog één bewoog? “Daar discussieer ik niet over: dan schakel ik ze helemaal uit.” Wisten we dus ook al. Het échte nieuws: Ernst Hirsch Ballin (CDA) was op de hoogte. En Dries van Agt (ook CDA). Beiden hebben deze informatie echter al die jaren onder de pet gehouden. Hirsch Ballin schreef als hoofdambtenaar van Justitie in 1978 het rapport waarin staat door hoeveel kogels de zes kapers respectievelijk werden getroffen: 12, 40, 18, 28, 13, 33 kogels. Zijn conclusie: de autopsierapporten schetsen een ander beeld van de beschieting dan het officiële regeringsverhaal. “Men zal daaruit afleiden dat de treinkapers, anders dan minister Van Agt op 23 juni 1977 in de Tweede Kamer verklaarde, wel degelijk door een regen van kogels getroffen zijn. Ook de verklaring van de minister, dat niet beoogd werd de kapers te doden, zal aan geloofwaardigheid inboeten.” Van Agt zegt in de Volkskrant niets te weten. En Gij geleuft dat?

De Tweede Kamer debatteert begin december over de begroting van het Koninklijk Huis. Die begroting is relatief klein en werd voorgaande jaren in een paar uur behandeld en – op de onderhoudskosten van het koninklijke zeilschip de Groene Draeck na - akkoord bevonden. Het presidium van de Tweede Kamer heeft sinds Prinsjesdag het komende debat echter voortdurend voor zich uit geschoven en dat heeft een reden: zowel D66 als de SP zullen minister-president Rutte gaan bevragen over de kwestie Edwin de Roy Zuydewijn. Journaliste Jutta Chorus onthulde eerder dit jaar in haar zéér lezenswaardig boek ‘Beatrix, dwars door alle weerstand heen’ dat prins Bernhard de inlichtingen- en veiligheidsdiensten opdracht heeft gegeven naspeuringen te doen naar Edwin de Roy van Zuydewijn. Hij moest namelijk ‘onschadelijk’ worden gemaakt. De PvdA-burgervader van Hilversum en oud-Volkskrant hoofdredacteur Pieter Broertjes én zijn compaan Jan Tromp hebben dat bijna tien jaar stilgehouden. Als journalisten zijn zij geen knip voor de neus waard en wel hierom.

“Vicepremier Lodewijk Asscher wijst anonieme kritiek van oppositiepartijen in de Tweede Kamer van de hand dat hij zijn privéleven soms laat voorgaan boven zijn werk als minister van Sociale Zaken en het vicepremierschap. Asscher reageerde vrijdag op fractievoorzitters van oppositiepartijen die woensdag in De Telegraaf anoniem kritiek op hem uitten omdat hij een pensioenoverleg met de oppositie had laten schieten om maandagavond met zijn kinderen Sint Maarten te kunnen vieren. Asscher: “Ik werk heel hard, ik vind mijn werk ongelooflijk belangrijk, dat is het ook. Maar een politicus is ook nog een mens. Als het werk gedaan is, ga ik niet in het café hangen met journalisten, maar ga ik naar huis naar mijn kinderen. Tsja, dat spijt me verschrikkelijk”, zei hij tegen het ANP. Lees het Telegraaf-artikel hierover. Neem daarna nog eens rustig het ANP-artikel van vrijdagochtend 11.57 uur door, dat ik in de eerste alinea citeer, met name de vetgedrukte frase. Asscher zegt daar: “Als het werk gedaan is, ga ik niet in het café hangen met journalisten, maar ga ik naar huis naar mijn kinderen. Tsja, dat spijt me verschrikkelijk.”

Bert van Delden, de voorzitter van de Commissie van Toezicht Inlichtingen en –Veiligheidsdiensten, drinkt zijn koffie dus uit een mok met daarop de cijfers 1984. Zijn kantoor is te bereiken via een poortje met een vingerafdruk-systeem. Vanachter zijn bureau kan hij real-time in de systemen kijken van de diensten, ook hebben hij en zijn mensen een eigen werkplek bij zowel de AIVD als de MIVD. Het is een select gezelschap dat geautoriseerd is om dat te doen. De fractievoorzitters horen weleens wat in de Tweede Kamercommissie voor de Inlichtingen- en veiligheidsdiensten - de Commissie Stiekem – maar de échte controleur is dus Van Delden. De onthulling zaterdag van de Volkskrant over de aanschaf door het Ministerie van Defensie van Argo II - systemen waarmee telefoon- en internetverkeer op te vangen en te verwerken is – is geen nieuws. Het was namelijk SP-Kamerlid Ronald van Raak die deze zomer lucht kreeg van de aanschaf en minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk (PvdA) er over bevroeg. Van Raak kreeg antwoord: de aanschaf kost 17 miljoen euro en het is vervolgens mogelijk om alles dat via een kabel gaat –internet, telefonie, de eenling met een fax – te monitoren.

Nederland gaat met 90 Nederlandse special forces naar Mali, ondersteund door honderden ‘normale’ militairen. Die negentig zijn het beste wat Nederland te bieden heeft, jarenlange keiharde training zal in de praktijk worden gebracht. De inferieure jihadisten zullen zich te pletter lopen op een stalen muur van nietsontziende Hollandse kogels. Het Vrije Westen zal uiteindelijk de overhand krijgen op het moslim-extremisme in Mali omdat onze slagkracht, intelligence en moraal nu eenmaal superieur zijn aan die van de terrorist. Wikipedia leert mij ondertussen dat op 15 juni 1914 overste Lodewijk Thomson in Albanië dodelijk getroffen werd door een kogel tijdens de eerste Nederlandse vredesmissie ooit. Korporaal 1ste klasse Luc Janzen was nummer 186 toen hij op 22 mei 2010 zijn leven verloor door een bermbom in Deh Rawod, Afghanistan. De knal, de gevoelloze pijn, maatjes die je naam schreeuwen, de laatste blik op een zanderige weg, herinneringen aan gelukkiger tijden die plotsklaps als een film voorbijtrekken, bloedsmaak, alles wordt rood, dan donker, dan zwart: bodybag. Ik heb geen idee of het zo gaat, maar dit stel ik mij voor wat er gebeurt als er naast je een fatale bermbom ontploft.

Judith Merkies mag van Hans Spekman, Job Cohen en Diederik Samsom geen kandidaat-lijsttrekker worden voor de Europese verkiezingen volgend jaar mei. Ze zou geen teamplayer zijn en er is gedoe met haar onkostenvergoeding. Maar het drama dat achter het bericht schuilgaat, is groter. Want hoe is het mogelijk dat deze mevrouw met droge ogen zegt dat er niets maar dan ook níets aan de hand was met de teveel aan haar uitbetaalde onkostenvergoedingen? Natuurlijk, de raderen draaien langzaam in het volstrekt gebureaucratiseerde Brussel dan wel Straatsburg maar 4 (schrijve vier) jaar zitten op 84.000 euro en het vervolgens snel terugstorten vlak voordat de interne partijstrijd om het Europees sociaal-democratisch leiderschap losbarst is het ándere uiterste. Aan de andere kant deugt één van de argumenten van Spekman niet. Eerder intern PvdA-onderzoek toont namelijk aan dat Merkies naar PvdA-maatstaven géén ethische grenzen had overschreden met haar declaratiegedrag. In het onderzoeksrapport over de kwestie van de onkostenvergoeding staat inzake Merkies dat ze ‘waar het gaat om de besteding van de algemene onkostenvergoeding en de reductie van de dagvergoedingen integer en in overeenstemming met de afgesproken gedragsregels gehandeld’ heeft. Er is ‘door allerlei omstandigheden aan beide zijden (Merkies en de controlecommissie/BP) te weinig prioriteit (-) gegeven waardoor dit niet heeft geleid tot een jaarlijkse controle. Van twijfel over de juistheid en volledigheid over de verantwoording, inclusief de dagvergoedingen is evenwel geen sprake’. Dat vertelde Spekman er gisteren niet bij.

De Italiaanse ex-premier Silvio Berlusconi mag vanwege zijn veroordeling wegens belastingfraude twee jaar lang geen politiek ambt uitoefenen, schreef de Volkskrant zaterdag. Pijnlijk voor Il Cavaliere maar wellicht een goede suggestie voor Nederland. Neem de sociaaldemocratische daklozendief Bert van der Roest. Veertigduizend euro verduisteren van daklozen en toch recht op wachtgeld. En waarom heeft Hans Spekman deze crimineel – want dit is misdadig gedrag, laat u niet anders vertellen – nog niet uit de PvdA geknikkerd? Nivelleren is een feestje en aan de bar geeft Bert van der Roest nog een rondje voor de hele zaak. De scheidend burgemeester van Groningen Peter Rehwinkel (PvdA) is van hetzelfde slag. Rehwinkel was een buitengemeen vaardig Kamerlid weet ik uit ervaring. Kundig, ter zake en altijd bereid tot medewerking. Maar een goed Kamerlid is niet per definitie een goed bestuurder. En wie geen goed bestuurder is, moet weg. En krijgt dus wachtgeld. Vervolgens ontstond er enorme mist over zijn nieuwe baan in Spanje, wat vrijwilligerswerk bleek. De PvdA'er kondigde dit weekeinde aan bij voorbaat drie maanden wachtgeld te zullen terugstorten aan de stad Groningen. Dat is dus schuld bekennen. Dat betekent dat Rehwinkel de zaak heeft proberen op te lichten.