Wanneer politieke aardverschuivingen nakende zijn ligt de dood onvermijdelijk op de loer. We zagen het toen de opkomst van Pim Fortuyn op genadeloze wijze tot stilstand werd gebracht door de extreem-linkse terrorist Volkert van der Graaf. Afgelopen week viel de Britse politica Jo Cox ten prooi aan de moordenaarshanden van de extreem-rechtse terrorist Thomas Mair. Dit weekeinde beluisterde ik een interview met Telegraaf-correspondent in Rusland en schrijver Pieter Waterdrinker over zijn nieuwe roman Poubelle. De aanslag op de MH17 met als gevolg 298 doden maakt onderdeel uit van de verhaallijn. In het gesprek over zijn boek verwijst hij naar politici als Hans van Baalen (VVD) en Jacques Monasch (PvdA) en hun toespraken in Kiev. In de roman is hoofdpersoon Wessel Stols ook een Europarlementariër die even neerstrijkt op het Maidan-plein. Na de aanslag op de MH17 vraagt Stols zich vervolgens af:

“Ieder schakel was belangrijk. Zonder schakels was er geen ketting. Was hij door zijn optreden, door zijn handelen dat louter ingegeven was door egoïstische motieven, waarbij hij geen moment had gedacht aan het lot van de arme Oekraïense boer, maar zuiver aan zijn eigen lot, aan zijn eigen positie binnen Brussel (-) niet mede schuldig aan het ontketenen van de oorlog in het oosten van Oekraïne? En daarmee uiteindelijk ook aan die gruwelijke vliegramp? Al was het maar voor een fractie, een stofkorrel, een nanostofkorrel van deze absurde werkelijkheid?”

Twee keer geel is rood en betekent het veld uit, voor minister van Veiligheid en Justitie Ard van der Steur gelden andere regels. Woensdag was het zoveelste debat met en over de haperende VVD-minister maar zelfs de PVV zag geen heil in een motie van wantrouwen. En waarom zou de bewindsman ook weg moeten? De kogelronde rode boksbal is de ideale catharsis voor de oppositie. Even de frustratie met een welgemikte leverstoot gevolgd door een uppercut wegslaan. Onderwijl wakend voor een K.O. want in de volgende ronde kun je nog veel meer lol beleven, blijkt keer op keer. Het debat over het tweede rapport van de Commissie Oosting had eigenlijk moeten gaan over Het Bonnetje en de Teevendeal maar spitste zich vooral toe op het Kamerlid van der Steur dat meeschreef aan brieven van toenmalig minister Ivo Opstelten aan de Tweede Kamer over de kwestie. Al snel ging het over het ‘sonderen’ (Cartman, iemand?) van Kamerleden, dualisme en contacten met het kabinet buiten de Nationale Vergaderzaal om. Kilo’s boter vlogen in het rond want ook de oppositie – op backbenchers na wellicht – onderhouden informele contacten met ministers en staatssecretarissen over hun portefeuilles. Smullen dus. Aardig bijgerecht: net zoals in eerste instantie Het Bonnetje bleken nu mails van Kamerlid Van der Steur zoek. Zijn Kamer-account bleek niet meer te openen en een ‘restore’ poging aan de ontvangende kant – de politiek assistent van Opstelten maar inmiddels ook van Van der Steur – bood geen soelaas. En toen zei GroenLinks Kamerlid Liesbeth van Tongeren iets grappigs. Eerst de voorgeschiedenis. Vorige maand werd bekend dat minister van Economische Zaken Henk Kamp (VVD) regeringsmail laat doorsturen naar zijn persoonlijke Gmail-account (Fun-fact: Vroeger was zijn privémail defensienudist75@hotmail.com). Kamp zei na alle kritiek dat hij echter gebruik zal blijven maken van Gmail. Kamervragen van SP, D66 en Van Tongeren waren het gevolg. Afgelopen maandag meldde de minister aan de Kamer dat hij meer tijd nodig heeft om deze vragen te beantwoorden. Maar wat zei Van Tongeren tijdens het debat met Van der Steur over Kamp? “In aanvulling op het verzoek van de heer Verhoeven, vraag ik de minister of hij nog weet of hij dat via zijn Tweede Kameraccount gedaan heeft of via zijn privé-e-mail. Wij hebben namelijk een minister die zijn privéaccount heel veel heeft gebruikt voor regeringszaken. Dat account is inmiddels gesloten, heb ik gehoord. Als de minister weet via welk account hij dat gedaan heeft, kunnen we het beste in dat betreffende account kijken.” Hoe kan Van Tongeren – die zich minuten eerder beklaagde over te innige contacten tussen Kabinet & Kamer – weten dat Kamp geen gebruik meer maakt van zijn Gmail? Exact: dat heeft ze uit de boezem van de coalitie. Na deze babbelende boterberg diende ChristenUnie fractievoorzitter Gert-Jan Segers nog een interessante motie in: hij wil dat de overheid de archieven beter onderhoudt. Zeer verstandig nu zoals hierboven beschreven blijkt dat de politiek assistent van de minister van Veiligheid en Justitie niet eens mails uit 2014 kan terugvinden. Tenminste één iemand op het ministerie is het met Segers eens. Toevallig kreeg ik deze week het boek ‘Geschiedenis van het ministerie van Justitie 1940-1945’ van Marcel Verburg toegestuurd. Verburg is staatsrechtsjurist en rechtshistoricus. Bovendien werkt hij voor het bureau van de secretaris-generaal van het ministerie van Veiligheid en Justitie. Het boek – dat volgende week uitkomt – is het derde deel over de geschiedenis van het departement. Hij sluit zijn voorwoord met een belangrijke waarschuwing af: “Heb ik in het woord vooraf bij het tweede deel mijn zorg uitgesproken over het vernietigen op grote schaal van archiefstukken, in de afgelopen jaren is de vernietiging doorgegaan, ook van archiefstukken die oorlogsgerelateerd zijn. Het bewaren van stukken die nuttig zijn voor het reconstrueren van overheidsbeleid op hoofdlijnen gaat ten koste van het behoud van stukken die gaan over mensen. En het zijn toch de mensen die de geschiedenis maken. We leven in een overgangstijd, van papieren geheugen naar elektronisch geheugen, met alle beperkingen én mogelijkheden die daarbij horen. Laten we, zolang het kan, nog eens overwegen of het vernietigingsbeleid niet grondig herzien moet worden. ” Blijkt er toch nog één verstandig iemand op dat ministerie te werken.

Klein bericht in NRC Handelsblad deze vrijdag: “De Oekraïense geheime dienst SBOe martelt op grote schaal gevangenen die worden verdacht van sympathieën voor de rebellen in het oosten. Dat zegt Ivan Simonovic, plaatsvervangend secretaris-generaal voor de mensenrechten van de VN, vandaag in de Britse krant The Times. Volgens Simonovic is de ‘veronachtzaming van de mensenrechten’ structureel. In een nieuw onderzoek wijst de VN niet alleen op mishandeling van gevangenen door de opstandelingen, maar ook op systematische marteling door de SBOe. Verder meldt de VN het bestaan van vijf geheime detentiecentra. Mensenrechtenorganisaties maakten al eerder meldingen van mensenrechtenschendingen door beide partijen. Maar de omvang van het misbruik door Oekraïne was nog niet eerder zo vastgelegd, schrijft The Times.”

Diederik Samsom wil nog niet zeggen of hij beschikbaar is voor het partijleiderschap maar juicht een interne lijsttrekkersverkiezing toe. Ahmed Aboutaleb zei deze week niet bereid te zijn met zijn politiek voorman in het strijdperk te treden maar wel de degens met Lodewijk Asscher te willen kruisen. Lodewijk Asscher zegt ondertussen - na jaren de boot af te hebben gehouden - het partijleiderschap van de PvdA in overweging te nemen want: “Dat is logisch.” Samsom zei echter in september vorig jaar premier te willen worden en Aboutaleb in maart 2012 Lodewijk Asscher als de ideale partijleider te zien. Diezelfde maand zei Asscher niet van plan te zijn naar Den Haag te gaan. Fun-fact: In dat interview van vorig jaar waarin Samsom zei het ambt van minister-president te begeren, waakte hij er voor de naam van Asscher (mede-naamgever van dit kabinet) te noemen. "Ik heb een geweldig, warm team om mij heen en samen met Hans (Spekman, BP) en Jeroen (Dijsselbloem, BP) vormen wij een gedeeld leiderschap.” Ergens tussen de bedrijven door klonk ook nog eens het WOESJJJ van de guillotine op het PvdA-partijbureau aan de hoofdstedelijke Herengracht met als resultaat een glimmend paasei in het mandje dat voorheen toebehoorde aan het lichaam van Felix Rottenberg. Zouden we bijna vergeten dat Samsom begin dit jaar in een verloren nachtelijk uur op Radio1 zei wel dégelijk lijsttrekker te willen worden waarop Asscher op zijn beurt weer verkondigde dat ‘goed nieuws’ te vinden en tussen die twee quotes door maakte de afdeling voorlichting van de PvdA overuren om duidelijk te maken dat Samsom pas in het najaar een beslissing zal nemen. Met nog geen acht zetels in de peilingen maakt de PvdA zich op voor een lijsttrekkers-extravaganza van heb ik jou daar. Die fuif gaat een boel tumult opleveren waar de beschouwer een boel plezier aan gaat beleven. Het allerbeste aan dit alles is dat Lutz 'Ik zal angst in hun harten jagen' Jacobi net zoals in 2012 weer een gooi gaat doen naar het leiderschap van de PvdA. Game on!

Hij stond op de short list voor de Bassiehof’s Politicus van het jaar 2015 Bokaal. Het Kamerlid greep er naast, toch wist Tunahan Kuzu de Mr. Bad-ass-tegel te landen. Uit het jury-rapport: “PvdA-dissident. Begon dit jaar met Selçuk Öztürk DENK Doodenge man: debatteert soms zo hard dat beschouwer dezes rekening houdt met een bomvest. Heeft toch enige charme, dit radicaal Turks geluid dient gehoord te worden omdat het anders ondergronds gaat. We hebben het vaak over Marokkanen maar vergeet de Turken niet. Als Kuzu het slim speelt gaat DENK! zetels halen. Slimme jongen met een uitstekend CV (PricewaterhouseCoopers!) die mensen vertegenwoordigt waar de PvdA naar hengelde maar liever geen stem gaf. Mocht hij alsnog radicaliseren, carpetbomben we hem helemaal de moeder met Ebru Umar.” U begrijpt, die laatste zin is geschreven voordat Umar zélf werd gecarpetbombed door een leger van Klikturken. Ondertussen zijn Kuzu en de zijnen in opmars; DENK staat garant voor politiek spektakel. Een spel dat ze goed hebben afgekeken van de voormalige underdog Geert Wilders die met minimale middelen inmiddels tot grote hoogte is gestegen. Daarbij mikt de partij inmiddels op een grote groep Nederlanders. Wat even een ‘Turkenpartij’ leek te worden, ontwikkelt zich langzamerhand tot een Nederlandse minderhedenpartij om rekening mee te houden. Kuzu en de zijnen lijken een geluid te willen bieden aan Nederlandse stemlozen met een streepje (Thnx Annabel): De -Turk, -Marokkaan of –Surinamer; iedereen is welkom.

D66-burgemeester Jos Heijmans van Weert heeft willens en wetens een Syrische vrouw en haar vier kinderen in de illegaliteit doen verdwijnen. Achtergrond: haar echtgenoot kwijnt weg in een gevangenis in Syrië. Samen met haar broer en kinderen vluchtte ze naar Europa. Maar omdat ze in Duitsland asiel aanvroeg en haar broer – die de ‘vaderrol’ zou vervullen - in Nederland, moet ze terug naar de oosterburen en haar broer in Nederland blijven. Heijmans vindt dat ‘hartverscheurend’ en besloot het recht in eigen hand te nemen. Vermoedelijk heeft hij met zijn handelen de kwestie daar meer kwaad dan goed mee gedaan. Bovendien getuigt zijn optreden van een ongekende bestuurlijke arrogantie. Terwijl Europa zich gesteld ziet voor een vluchtelingencrisis van historische proporties meent de burgervader van Weert dat de regels die die humanitaire ramp in goede banen moet leiden voor hem niet gelden. Dat schept een gevaarlijk precedent omdat de opvang van asielzoekers in Nederland bepaaldelijk niet op rolletjes verloopt en dat een deel van de Nederlandse burgemeesters valt aan te rekenen. Heijmans wordt nu moedig genoemd maar hij is vooral dom.

Wellicht herinnert u zich de dood van grensrechter Richard Nieuwenhuizen na de wedstrijd tussen SC Buitenboys B3 uit Almere en Nieuw Sloten B1 in december 2012. De betrokkenheid van Marokkaanse-Nederlanders bij het aftuigen van de grensrechter was voor PVV-leider Geert Wilders aanleiding een debat aan te vragen over het Marokkanenprobleem. Dat vond uiteindelijk plaats in april 2013. Recensie van dat debat door de aanvrager hier. Wilde het kabinet destijds niet aan de erkenning van dat door Wilders gemunte Marokkanenprobleem, burgemeester Cees van der Knaap (CDA) van Ede heeft daar drie jaar later minder moeite mee. Waarom zou hij anders deze week gesproken hebben met consul-generaal Khalid Guelzim, (naast ambassadeur Abdelouahab Bellouki) vertegenwoordiger van de Marokkaanse koning in Nederland?

De moordenaar van Theo van Gogh – de moslim-terrorist Mohammed Bouyeri - wil naar een lichter gevangenisregime worden overgeplaatst. De berichten vrijdag deden onvermijdelijk terugdenken aan die andere moordenaar die zich beklaagde over zijn (detentie) omstandigheden: de extreem-linkse terrorist Volkert van der Graaf. Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Klaas Dijkhoff (VVD) zei vrijdag tegen de NOS over Bouyeri: "Hij zit daar vast en zit er veilig weggestopt. Hij zit er nu tien jaar. Ik zie niet meteen reden om daar iets aan te doen." Stevige en terechte woorden van Dijkhoff. Maar hij had zich beter op de vlakte kunnen houden want nu maakt hij dezelfde fout als zijn voorganger. Bouyeri wendde zich eerder dit jaar tot de beroepscommissie van de Raad voor strafrechtstoepassing en jeugdbescherming. Dat is dezelfde instantie die in het najaar van 2013 oordeelde dat de moordenaar van Fortuyn – ondanks bezwaren van toenmalig staatssecretaris Fred Teeven (VVD) en een campagnebelofte van minister-president Mark Rutte (die is ook al van de VVD) – alsnog met proefverlof mocht. Dijkhoff zegt nu dat hij nieuwe informatie zal aanleveren om te zorgen dat Bouyeri op een zwaar regime blijft. We zullen zien maar ik heb er een hard hoofd in. Dat Volkert van der Graaf geen levenslang heeft gekregen en bovendien al enige tijd vrij rondloopt, is voor menigeen niet te verteren. Datzelfde geldt voor deze kwestie met Bouyeri. Beide terroristen zijn verantwoordelijk voor een nationaal trauma waarvan de gevolgen nog steeds voelbaar zijn. Zoals hierboven aangetoond spreken politici keer op keer harde woorden maar er zijn dus nog steeds mazen in de wet waardoor zielloze moordmachines als Van der Graaf en Bouyeri bezwaar kunnen aantekenen. Dat is iets dat in de toekomst in vergelijkbare gevallen – daders van totaal-ontwrichting van de samenleving, terroristen dus - voorkomen moet worden. Eén van de doelen van gevangenisstraf is vergelding. Het is onaanvaardbaar dat bewezen terroristen zich op alle mogelijke manieren wettelijk daaraan kunnen onttrekken. Natuurlijk, dit is het vrije westen en de rechtstaat geldt zelfs voor dit duo dat diezelfde rechtstaat probeerde op te blazen. Maar: zowel Van der Graaf als Bouyeri hebben nooit excuses aangeboden voor hun daad of afstand genomen van hun denkbeelden. Tot die tijd verdienen beiden voor de rest van hun leven en in alle eenzaamheid slechts water en brood.

Richard Nixons zwijgende dan wel stille meerderheid deed zaterdag ook opgeld op het GroenLinks-congres in Amersfoort. Na Diederik Samsom, Alexander Pechtold en Halbe Zijlstra wierp Jesse Klaver zich op als verdediger van deze mysterieuze groep kiezers die zich - in de hoofden van deze fractievoorzitters - het beste laat omschrijven als iedereen die géén PVV stemt. In een inmiddels ver verleden gebruikte Pim Fortuyn de term ook. Fortuyn wijzen op het verband met Richard Nixon was overigens taboe ondervond verslaggever dezes in 2001, het scheelde weinig of hij was door de Goddelijke Kale zélf bij kop en kont het Rotterdamse Palazzo uit gesodemieterd wegens “U en uw linkse collega’s proberen mij voortdurend in een kwaad daglicht te zetten met die Le Pen en Nixon-vergelijkingen .” Wie nog verder graaft naar de omschrijving komt terecht in het Pleistoceen alwaar de eveneens te vroeg overleden Wim Bosboom zich in zijn magistrale TV-columns opwierp als woordvoerder van diezelfde zwijgende meerderheid. Belangrijker: Klaver wil Nederland gaan veranderen, zei hij zaterdag. Ook dat idee komt van een Amerikaanse president.

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft volledig gelijk om de Duitse komiek Jan Böhmermann juridisch aan te pakken. Sterker, dat was volgens Böhmermann ook de bedoeling met zijn gedicht; als het de Turk niet zinde moest hij maar op zoek naar een advocaat. Erdogan hapte en maakt nu gebruik van drie juridische aanvliegroutes. Hij heeft een aanklacht ingediend vanwege ‘schimpkritiek’, in een tweede procedure wil hij dat Böhmermann een verklaring ondertekent waarin deze belooft het Erdogan-gedicht nooit meer te zullen voordragen. De derde aanklacht is in het kader van het Duitse wetsartikel over het beledigen van een bevriend staatshoofd. Qua die eerste zaak: komedianten zijn heilig noch onschendbaar. Niemand vindt het leuk om voor geitenneuker en liefhebber van kinderporno te worden uitgemaakt. Maar als de Duitse rechter straks Erdogan in het ongelijk stelt en zwart op wit schrijft: je mag hem in die en die context een geitenneuker noemen, maakt dat de vrijheid van meningsuiting alleen maar bestendiger. Nietwaar? Die andere twee aangespannen zaken laten echter de ware aard zien van de Turkse dictator en de Duitse Bondskanselier.