Feynman en/of Feiten – Gas, water en licht

De Autoriteit Consument en Markt vertraagt de verduurzaming van woningen en woon/werkverkeer ten bate van bedrijven. Bijna in heel Nederland gaan woningen per 1 juli samen met bedrijven op een wachtlijst voor een zwaardere energieaansluiting, eentje die nodig is voor een elektrische kookplaat, warmtepomp of elektrische auto.

Flevoland ging bijna op slot nadat een datacentrum naast Lelystad nog een vergunning kreeg. Een ander datacentrum kreeg na jaren van onderhandelen met TenneT alsnog de deksel op haar neus. Onze netverzwaring eist honderden miljarden aan investeringen, gaat decennia duren en waarvoor we nog steeds onvoldoende personeel opleiden.

Onze rivierdelta vecht tegen zee-, rivier-, grond- en regenwater. Soms sterven we in het water, steeds vaker stroomt het door de hele wijk heen. Toch waarschuwde Vitens voor een gebrek aan drinkwater. Dit is niet uit te leggen in de zandbak, waar een fles water duurder is dan benzine, kerosine of diesel. Oliesjeiks lachen de ballen uit hun djellaba.

Er stroomt vandaag 1200 kubieke meter zoet water per seconde door de Rijn ons land binnen. Tijdens een droge zomer daalt dit tot de helft, maar smeltwater kan dit ook vertienvoudigen. (PDF). Gemiddeld bijna een olympisch zwembad per seconde. We missen geen water, beleid of budget, we missen daadkracht en technisch personeel.

Ons totale jaarverbruik is ruim een miljard kubieke meter, dat stroomt gemiddeld binnen een week door de Rijn, en dat is niet onze enige bron. We hebben zat zoetwater, maar het lukt niet meer om alle schadelijke stoffen eruit te zuiveren en het lukt niet om het bij de brand of klant te krijgen. Dromen over minder waterverbruik komen onvoldoende uit.

Datacenters gebruiken soms de verdamping van drinkwater om energiezuinig hun servers te koelen, dat zorgt in de Verenigde Staten al voor grote tekorten. Het is sowieso vreemd deze zoemende dozen neer te zetten op vruchtbare grond, terwijl bijvoorbeeld in Noorwegen koeling, smeltwater en elektriciteit ruim beschikbaar zijn.

De 600 kilometer afstand tot Noorwegen kost bitjes in glasvezel een paar milliseconden latency, het dubbele voor een retourtje. (De voortplantingssnelheid van licht in glasvezel is lager dan in vacuüm, PDF) De wil om voor de eindgebruiker onmerkbaar sneller te zijn, geeft een overbelasting van onze akkers, elektriciteitsnetwerk en drinkwatersysteem.

Onderzoekers stellen voor dat de industrie geen drinkwater gebruikt als dat niet nodig is. Als fabrieken zelf hun proceswater gaan innemen en reinigen, verdwijnen de schaalvoordelen van gezamenlijke water- en rioolzuivering. Dan betalen ze niet meer mee aan water- en rioolzuivering, die oplossingsrichting hoeft niet goedkoper te zijn.

Het is een denkrichting waarbij we naar twee waternetten gaan, eentje met drinkwater, en eentje met afgekeurd drinkwater waar bijvoorbeeld net te veel PFAS, nitraat of andere stoffen in zitten. Dat proceswater is prima voor de industrie en doorspoelen toilet. Het klinkt leuk, maar het is een arbeidsintensief dwaalspoor waarbij de straat openmoet.

Voor drinkwater, energietransitie en woningnood worden campagnes en loze beloften verzonnen, wat het kabinet uitwerkt naar beleid en budget. Voor water en elektriciteit komt net zo’n wachtlijst als voor wonen, want het wordt niet verder uitgewerkt naar beschikbare materialen, verleende vergunningen of voldoende technisch personeel.

De komende weken doen scholieren centrale examens, helaas veel te vaak in minder noodzakelijke vakken. Als we onze cultuur en economie willen behouden, dan zullen ze vaker natuur, gezondheid en techniek moeten kiezen. Onze tunnelvisie op de hoogte van een opleiding, vergeet richting, artificiële intelligentie, baankansen en dikke salarissen.

We zetten daarmee onszelf en de jeugd op een zijspoor, zodat we afhankelijk blijven van arbeidsmigratie voor onze landbouw, gezondheidszorg en techniek. Niet dat er iets mis is met hardwerkende migranten in de bouw, industrie of zorg, behalve dat we daarvoor ook geen woningen, scholen, stikstofruimte, elektriciteit of drinkwater hebben.

De gaskraan definitief dichtdraaien begint met pubers gericht opleiden.