Vorig jaar zomer was ik bij mijn vrienden van BNR in debat met 'meester-interviewer' Frenk van der Linden. Hij pleitte voor meer transparantie in de parlementaire verslaggeving. Ik was en ben daar niet een groot voorstander van, maar de presentator van menig PvdA-lijstrekkersdebat zette mij wel aan het denken. De nieuwsconsument/reaguurder kan er namelijk baat bij hebben als parlementair verslaggevers en commentatoren meer open zouden zijn over de informatie die ze hebben, hoe ze er aan komen en hoe ze die verwerken in het eindproduct. Belangrijker: het inzicht in hoe die informatie het debat in de Nationale Vergaderzaal kan beïnvloeden. Ook al zijn we een jaar verder, laten we de daad bij het woord voegen. Enkele weken terug schreef ik in deze Bassiehof dat minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem (PvdA) twee weken lang een essentieel rapport voor de Tweede Kamer had achtergehouden. Met de kennis van nu - zeg ik Jan Peter Balkenende na – had ik dat niet zo moeten opschrijven. Leest wat Remco Dolstra – directeur Communicatie van het ministerie van Financiën - mij mailde en waarom ik dus hierbij rectificeer:

Wat bracht dat gekke, malle en rare Europa ons afgelopen maand? Golden boy Jeroen Dijsselbloem werd afgeserveerd (1) door de rest van Europa. Hij zou teveel een ‘Nederlands sausje’ over de besluitvorming in Brussel gieten. Doen we tenminste nog iets goed in Brussel. Voorts bleek dat we nog meer moeten bezuinigen (2). Gaat het al jaren over drie procent, nu willen de Europese hoge heren en dames dat we het begrotingstekort met een éxtra 0,2 procent van ons BBP terugbrengen. Een stevig LOLWUT? klonk in Den Haag. Dat LOLWUT was wel dubbelhartig: Nederland was namelijk één van de grootste pleitbezorgers voor de uitbreiding van de bevoegdheden van ‘supercommissaris’ Olli Rehn. Enfin, premier Rutte liet er vrijdag na de Ministerraad geen misverstand over bestaan: die vlieger gaat niet op. No way dat we extra gaan bezuinigen voor Brussel, leek de eerste minister te zeggen. Eerst zien en dan geloven. Deze maand werd namelijk ook nog eens bekend dat we tussen de 300- en 500 miljoen euro extra kunnen overmaken naar Brussel (3).

Het is vrijdagavond rond half elf, doorgaans hardwerkende Utrechters genieten van hun vrije avond op het terras. Opeens klinkt geschreeuw, het blijkt een onverstaanbare strijdkreet. In het zwart geklede krakers stormen het plein voor het Utrechtse stadhuis op. Het rapaille gooit ruiten in en bekladt het statige pand, de zetel van de Utrechtse democratie ligt onder vuur. Een ooggetuige rept van ‘zwart geklede ninja-types’. Een grimmig beeld: op het dak van de kraakpanden genaamd ‘Ubica’ staan krakers, hun gezichten verhuld door bivakmutsen. Wanneer de politie arriveert worden de dienders bekogeld met verfbommen, glas en zwaar vuurwerk. De uitgelokte confrontatie was overduidelijk voorbereid, gelijk een militaire operatie. Het zijn de bekende gereedschappen van de kraakbeweging: vernielingen, intimidatie en geweld.

Zelden iemand zo opgelucht gezien als Frans Weekers (VVD) afgelopen dinsdag. Het debat was koud begonnen of daar lag de vraag op tafel: had de staatssecretaris het politieonderzoek naar de Bulgarenfraude gefrustreerd door een interview aan Brandpunt te geven? De Limburger zweette peentjes, dit zijn de mededelingen die een carrière in de politiek doen knakken. Weekers wist het zelf niet maar hij ging ervan uit dat de FIOD het wel in het snotje had. Even later kreeg hij een briefje: zijn persvoorlichter had op de dag van het interview de FIOD ingeseind. Zover zijn we al: persvoorlichters als liaison tussen het ministerie van Financiën en de FIOD. Dat deugt niet. Wat ook niet deugt is dat minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem (PvdA) twee weken een rapport voor de Tweede Kamer heeft achtergehouden. In de begeleidende brief aan de Kamer schreef de minister dinsdag dat hij het rapport waar het AD over berichtte 14 (schrijve: veertien) dagen geleden al naar de krant had gestuurd. Leer mij journalisten kennen: alle ballen moesten op Weekers, dat Dijsselbloem een rapport achterhield past dan niet in het verhaal.

Het was eind 2005 dat ik bijdragen leverde voor een tijdschrift dat ‘Papa’ heette. Een blad voor bakfietsvaders, het bestaat niet meer. Frans Weekers was toen nog Kamerlid, twee jaar daarvoor was hij gescheiden. Ik interviewde hem over hoe hij zijn Kamerlidmaatschap combineerde met het vaderschap. “Politiek is hard werken en legt een ongelooflijke druk op je privéleven. Toch was mijn ideaal een liefdevol en bloeiend gezinsleven. Door de scheiding was dat in één klap voorbij. Als advocaat heb ik veel echtscheidingen begeleid en daardoor weet ik dat het heel makkelijk is om de kinderen de dupe te laten worden. Daarom ben ik zo blij dat we goede afspraken hebben kunnen maken. Toen we nog getrouwd waren zorgde ik dat ik iedere ochtend met het gezin kon ontbijten. Nu blijf ik de hele week in Den Haag, maak werkweken van 70 uur. Thuis wacht toch niemand op mij.” Gevoelige jongen als ik ben, moest ik even slikken bij die laatste zin. “Thuis wacht toch niemand op mij.” Een drama in zes woorden. ‘Staatssecretaris had van fraude Bulgaren kunnen weten’ schreef de Volkskrant in het chapeau afgelopen vrijdag boven het artikel over dat de Rekenkamer Weekers meerdere malen heeft gewezen op de fraude met zorg- en huurtoeslagen. Helaas werd niet in het artikel uitgelegd hóe Weekers dat van die Bulgaren had kunnen weten. Chef politieke redactie Kees Berghuis van RTL Nieuws, GeenStijl-redacteur Van Rossem en gisteren Bas Heijne nog in NRC Handelsblad gaan ondertussen vol op het orgel: Weekers moet weg want hij had het kunnen weten van de Bulgarenfraude. Het is self fulfilling prophecy wat de klok slaat.

Na de gebruikelijke schermutselingen over de invulling van Dodenherdenking – ik heb nú al kapot veel zin in de discussie over Zwarte Piet! – was het gisteren om 20.00 uur eindelijk stil: iedereen hield twee minuten z’n klep dicht. Die twee minuten breng ik doorgaans starend naar het tv-scherm door zonder welke gedachte dan ook. Door persoonlijke achtergrond en interesse zijn de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog dagelijks in mijn gedachten, maar bij de verplichte twee minuten op de vierde mei gaat de geest opeens op slot: de kokosnoot is dan geheel leeg. Deze keer was het anders: de tweede minuut stilte moest nog beginnen toen ik mij een artikel uit NRC Handelsblad herinnerde. Er was iets met Srebrenica. Toen de tweede minuut ten einde was sprong ik op en liep naar boven, naar kantoor. Vanuit mijn ooghoek zag ik premier Rutte een krans leggen.

De kwestie Edwin de Roy van Zuydewijn is een nieuwe fase ingegaan. De Nationale Ombudsman Alex Brenninkmeijer heeft het College van Procureurs-Generaal onlangs aangesproken omdat het Amsterdamse Openbaar Ministerie weigerde ondanks een uitspraak van de rechter een zaak tegen Edwin de Roy van Zuydewijn te seponeren. Prins Carlos junior die aangifte tegen De Roy van Zuydewijn had gedaan bleef uiteindelijk met lege handen achter. Vervolgens werd bekend dat de Amsterdamse deken van Orde van Advocaten Germ Kemper – nemesis van Bram Moszkowicz - een stevige tik op de vingers kreeg van het Hof van Discipline. De tuchtrechter nam het hem niet in dank af dat hij onder valse voorwendselen een interview had gegeven aan roddelblad Story. Daarna schreef Jutta Chorus in haar biografie over de vorstin dat niemand minder dan prins Bernhard Edwin de Roy van Zuydewijn 'onschadelijk' wilde maken.

Ik was voornemens deze column in te sturen aan hoofdredacteur Pritt gelijk Jantje van Leiden. TEEVEN, GA WEG. En dat dan 300 keer. Makkelijke column, snel verdiend. Maar dat zou afbreuk doen aan het feit waar wij ons voor gesteld zien: de Russische asielzoeker Alexander Dolmatov heeft zich verhangen in zijn cel. Wat niet in de Tweede Kamer werd uitgesproken tijdens het 14 uur durende debat donderdag was dat Fred Teeven een moordenaar is. Toch werd die boodschap verkondigd door de achterban van niet nader te noemen linkse partijen. Dat is een misvatting: VVD-staatssecretaris Fred Teeven is niet verantwoordelijk voor de dood van Dolmatov. Hoe tragisch ook; Dolmatov koos voor zijn eigen dood. Teeven is echter wel verantwoordelijk voor het voortdurend afnemende vertrouwen in de politiek. Donderdagavond bevestigde Teeven het onderzoek van de Inspectie Veiligheid en Justitie: Dolmatov zat ten onrechte in vreemdelingenbewaring, zijn toegang tot juridisch bijstand was niet goed geregeld en de medische zorg heeft tekort geschoten. Vervolgens wilde de staatssecretaris geen verantwoording nemen. Dolmatov was een incident, het vinkje dat hij in vrijheid zijn beroep mocht afwachten was fout maar niet ernstig.

De roep om vertrouwen van premier Mark Rutte is niet nieuw. Eind vorig jaar deed Ruud Lubbers hetzelfde in Buitenhof. Hans Wiegel knikte instemmend. In de kersttoespraak van de vorstin stond het woord elf keer. Vier maanden verder is het qua consumentenvertrouwen echter nog steeds huilen met de pet op. Het is de vraag of Rutte’s mantra aan gaat slaan, de cijfers zijn bedroevend. Dat het sociaal akkoord een tikkende tijdbom is - zoals GeenStijl-auteur Van Rossem gisteren in deze kolommen constateerde - moge duidelijk zijn. Dat gaat zeker niet bijdragen aan dat zo verlangde vertrouwen. En toen bleek vertrouwen dus opeens een loos begrip. Sommige beschouwers roepen het Akkoord van Wassenaar uit 1982 in herinnering. Maar: het verschil met toen is dat er nu dus geen maatregelen worden genomen. Door een combinatie van loonmatiging en arbeidstijdverkorting kreeg de economie destijds een enorme impuls: er ging weer gewerkt worden. Ter compensatie werden de lasten verlicht. De ‘maatregelen’ uit het huidig akkoord staan daar dus haaks op: dat is vooral van doorschuiven.

Het is op het eerste gezicht amusant om de onmacht van een bewindspersoon te zien. Eerder deze week zorgde een gelegenheids-samenwerkingsverband genaamd 'International Consortium of Investigative Journalists' (ICIJ) voor indrukwekkende publicaties. Journalisten uit meer dan veertig landen – dagblad Trouw deed ook mee - hebben inzicht gekregen en gegeven in de details van ruim honderdduizend offshore-bedrijven in belastingparadijzen. Staatssecretaris van Financiën Frans Weekers (VVD) wil inzage in deze gelekte lijst van mensen en bedrijven met geld op geheime rekeningen in belastingparadijzen. Trouw weigert dat en nu wil Frans Weekers een gang naar de rechter maken. Dat Weekers en zijn staf aan Trouw hebben gevraagd de gegevens te overhandigen is niet erg. Niet geschoten is altijd mis. Maar bij nul op het rekest vervolgens een gang naar de rechter aankondigen is meer dan walgelijk. Het lollige is er dan opeens van af. Want denkt Weekers nou, dat we hier in Rusland zijn? Met Poetin-swag een beetje de bad boy uithangen en de pers onder druk zetten?