Eerste zondag van de maand - nieuwe column van Ehsan Jami

Een paar jaar geleden zetten de mensen die kunstmatige intelligentie bouwen hun handtekening onder een waarschuwing dat hun eigen product de mensheid zou kunnen uitroeien. Nu lees ik allerlei nieuwsartikelen dat AI het einde van de mensheid zal inluiden. Ik heb die stukken een paar keer gelezen en na het lezen was ik vooral geïrriteerd. Als ik iemand hoor zeggen dat hij het einde van de wereld ziet aankomen en hij bouwt er ondertussen gewoon aan door, dan geloof ik dat hij zijn eigen verhaal maar half gelooft. Wat hij wel bereikt: er komen regels waar zijn concurrenten mogelijk last van zullen krijgen en hij mag zichzelf voortaan presenteren als iemand die met vuur speelt. Geen slechte deal, me dunkt.

Eind jaren zeventig maakte Den Haag zich behoorlijk druk over de chip. Dat micro-elektronica ons allemaal banen zou kosten, stond eigenlijk niet meer ter discussie. Typistes zouden allemaal overbodig worden. De bankbedienden zouden massaal ontslagen worden en Nederland zou een land worden waarin de ene helft zou werken en de andere helft thuis op de bank zou zitten. Dat scenario is nooit uitgekomen. Ja, er verdwenen beroepen, maar er kwamen ook nieuwe beroepen bij. De werkloosheid die Nederland in de jaren tachtig wel degelijk trof, had voor zover ik het kan overzien, meer te maken met de oliecrisis en de rente dan met de microprocessor. Ik lees die verslagen met een soort wrange herkenning. Het zijn dezelfde soort debatten in een nieuw jargon en nieuwe spelers die weer ergens zeker van zijn.

Nu wil ik niet de indruk wekken dat ik vind dat er niets mis kan gaan. De overheid heeft een tijd geprobeerd bijstandsfraude op te sporen door bestanden over wijkbewoners aan elkaar te koppelen, tot de rechter daar een streep door zette. Daar zat weinig "Super Intelligence" achter, gewoon een algoritme dat deed wat het was opgedragen. En ook de toeslagenaffaire draaide niet om een ontspoorde machine. Er zaten mensen aan de knoppen die nationaliteit als risicofactor hadden ingevoerd. Het gevaar lag niet bij de uitvoerende technologie, maar bij het besluit dat eraan voorafging.

@grok is dit waar?

(nee)

Enerzijds moet je mensen niet tot excelsheets reduceren, anderzijds "It takes a lot of energy to train a human. It takes like 20 years of life and all of the food you eat during that time before you get smart." Gedoe! Mild alarmerend vraaggesprek met OpenAI's Sam Altman, die er tegelijkertijd stellig van overtuigd lijkt dat het allemaal goedkomt, maar ja, hè. Afijn, hamvraag: AI kan dan wel schoenen voor je bestellen, maar kan het ook een huis voor je kopen?

Laat de kinderen tot AI komen

In het kader van 'God jongens wat gaat het toch allemaal hard': basisschoolkinderen gaan naast spelling en rekenen leren over AI. Dat staat in ieder geval in de 'kerndoelen' van demissionair staatssecretaris van OCW Mariëlle Paul. Kunstmatige intelligentie is gevoelsmatig net hier en het is al overal, dus kinderen moeten dat leren herkennen en begrijpen en ook nog eens 'doelgericht, verantwoord en kritisch'. Dat wordt dus tussen het voorlezen van hun door ChatGPT gegenereerde spreekbeurt, het lezen van een door AI gemaakte samenvatting van de boekenlijst en het bespreken van hun met AI gemaakte huiswerk door, een uurtje AI-les. Dat wordt flink bijpoten voor de juf, die deze lessen zal moeten voorbereiden tussen het liken van AI-gegenereerde plaatjes van politici als baby's en het reageren van 'Is dit echt?!' op AI-video's van Afrikanen die een Boeing van hout hebben gemaakt. Komt wel goed met die kids.

Luister en huiver

Groot nieuws, Pim Fortuyn "komt weer tot leven". Zo noemen de techneuten van XS2Content in ieder geval hun nieuwe projectje. Doel van het project is om "met behulp van kunstmatige intelligentie verschillende luisterboeken maken, waarbij het lijkt alsof Pim Fortuyn de teksten zelf heeft ingesproken".

Zoals duidelijk te horen is, heeft de AI-Pim nog wat kinderziektes. Om die te verhelpen wil XS2Content geld ophalen via een crowdfunding. De vraagt rijst alleen wel: kan een computer ooit de flair van Pim nabootsen?

Volgens uitgever Vesper Publishing is het de bedoeling dat de titels De verweesde samenleving, De puinhopen van acht jaar Paars, De islamisering van onze cultuur en Pim Fortuyn: de autobiografie als AI-luisterboek op de markt komen. "Om zijn nalatenschap in leven te houden."

Als het niks wordt met die kunstmatige intelligentie kan Vesper Publishing uiteraard nog Robbert van den Broeken en Ybeltje Berckmoes inschakelen.

Djezus Eva, het was maar een vraag

U zou maar Eva Meijer op een kerstborrel tegenkomen en wetende dat ze onderzoek doet naar dieren en taal vragen of ze denkt dat we in de toekomst met onze huistijger kunnen spreken met behulp van kunstmatige intelligentie. Gewoon een ludieke ijsbreker in een onschuldige poging om interesse te tonen. Nou, dan bent u bij Eva aan het verkeerde adres. "Ten eerste spreken we al met dieren. (...) Dat we dierentaal niet als taal zien (...) volgt uit onze antropocentrische ideologie. (...) verstrengeld geraakt met kapitalisme (...) legitimeert de uitbuiting van andere dieren (...) Dieren als stomme wezens zien is hardnekkig (...) probleem met AI en dieren, omdat dieren er geen toestemming voor geven en techniek hun uitbuiting vaak vergroot (...) techniek wordt ingezet om dieren verder te instrumentaliseren en meer winst te maken (...)waarom mensen met dieren willen praten als ze niet naar ze willen luisteren (...) gemarteld worden in de vee-industrie (...) eenzame opsluiting in een kooi in de hoek van een kinderkamer (...) stil hun dood af te wachten." Djeez Eva, we wilden alleen maar weten of we ooit met onze kat zouden kunnen ouwehoeren. We gaan wel met iemand anders praten, chagrijnige sfeerbeer.