Trumps vredesarmada ligt in de Iraanse branding, maar zoals de beste analisten zeggen: moeilijk te zeggen wat zijn volgende stap is

De meest recente uitlating vanuit het Witte Huis betreft deze tweet gisteren door het Amerikaanse MinBuz, met een citaat en video van de vredespresident: "We have ships heading to Iran right now, big ones … and we have talks going on with Iran. We’ll see how it all works out." Aanstaande vrijdag komen de Iraanse en Amerikaanse delegaties bijeen in Turkije voor onderhandelingen, en de hoofdinzet is uiteraard het Iraanse atoomwapenprogramma. Daarover lijken op dit moment twee dingen over te melden. 1) Iran zegt dat het "uitgesloten" is dat het verrijkt uranium uit het land zou laten verwijderen. Maar 2), en dat is nogal wat, lijkt het er aldus de New York Times op dat Iran bereid is het atoomwapenprogramma te pauzeren of zelfs beeïndigen: "The officials spoke on condition of anonymity because they were not authorized to speak to journalists. They included an Arab official, a regional official, a senior Iranian official and a former Iranian diplomat. (...) To calm the situation, the two officials said, Iran is willing to shut down or suspend its nuclear program, a major concession." En gij geloofde da!

Ander nieuws dan, dat erop zou wijzen dat Trump echt richting de onderhandelingstafel beweegt en geen trek heeft in militair ingrijpen. Axios schrijft: "A senior U.S. official said Trump "really does not want to do it." Back in June, the president had believed Iran's nuclear activities posed a "legitimate, imminent threat," the official said. "He does not feel that way here." Three of Trump's advisers all told Axios they think launching a military option now wouldn't be the right way to go. One of them said that skepticism holds for many in Trump's close orbit. Another said a strike right now would only undermine much of the president's agenda in the region and in the world.""

Maar, zo ging het vlak voor de 12-daagse Israëlische luchtcampagne boven Iran ook, en nadat Israël dit offensief op eigen gezag lanceerde, keurde Trump het pas goed toen het een succes begon te blijken. Pas richting de afloop beweerde hij dat hij altijd al op de hoogte was van het Israëlische plan, waarmee hij suggereerde dat zijn nadruk op diplomatie een afleidingsmanouvre was - al was deze bewering mogelijk slechts het beperken van gezichtsverlies.

Ondertussen blijven Iraanse """parlementariërs""" natuurlijk wel soldaatje spelen en "DOOD AAN AMERIKA" scanderen, dat neemt niemand ze af!

Update 19:39 - De Amerikaanse marine heeft een Iraanse drone neergeschoten die de USS Abraham Lincoln Carrier Strike Group te dicht naderde, en Iraanse speedboten benaderde een Amerikaanse olietanker. Beetje testen/pesten, maar nog geen dreigende escalatie.
Update 20:06 - Israël benaderukt opnieuw dat het helemaal niets ziet in een eventuele deal tussen Amerika en Iran. Noot: deze spanning tussen Amerika en Israël is nu identiek aan de spanning die voorafging aan Israëls 12-daagse luchtcampagne.

Het probleem met al die Syriërs in Nederland is dat het gewoon niet meer op Marokko lijkt

Soort Rode Lijn maar dan terecht. Een heerlijk excuus voor het verruilen van al uw zaterdagse verantwoordelijkheden voor vier afleveringen van The Rest is History over de Iraanse Revolutie (na breek). Je wilt immers toch een beetje bergrijpen waar Afshin & Zoon zo druk mee zijn. En we hebben het nu wel over het Licht van de Ariërs, maar de islamitische bergjoden (Koerden) roeren zich ook. Voor hen staat het Koerdische leven in Noord-Oost Syrië op losse schroeven sinds het Koerdische bewind daar formeel ontbonden en de Amerikaanse steun ingetrokken is, om de regio onder soennitisch bewind met IS-achtige 'overheids'troepen te laten vallen. En zoals genoegzaam bekend is het als Druze, Alawiet, Yezidi en Koerd onder soennitisch bewind eigenlijk altijd een regelrechte hel. Meer beeld na de breek.

Trumps ambiguë taal leek sinds gisteravond een heel klein beetje minder ambigu te worden

Met Trump weet je het karakteristiek nooit. Daags voor Israëls 12-daagse luchtcampagne (waar hij naar eigen zeggen vanaf wist) volhardde hij immers ook in het belang van een diplomatieke oplossing. Was dat gemeend? Was het Cloak and Dagger? Verzon hij achteraf pas dat hij op de hoogte was om gezichtsverlies te besparen? Zoals de beste analisten stellen: moeilijk te zeggen! En ook bovenstaand weet je ook weer precies net niet wat er bedoeld wordt: "Journalist: "Are you giving Iran any kind of deadline to make a deal before potentially taking military action?" Trump: "Only they know for sure." Journalist: "Have you communicated that to them directly?" Trump: "Yeah, I have." En over de positionering van de USS Abraham Lincoln Carrier Strike Group in de Iraanse branding zegt hij: "You know, they have to float someplace, so they might as well float near Iran."

In ander nieuws meldt de grootste Iraanse verzetskrant Iran International dat volgens 'een Westerse official' al nagenoeg zeker besloten is tot een aanval, en dat het enkel een kwestie is van timing. Noot: de bron is anoniem en diaspora-wensdenken in nieuwsvorm is die krant niet vreemd, maar desondanks het vermelden waard: "Decision-making circles in the United States and Israel have moved past diplomacy with Iran, viewing military action as effectively decided, with only the timing still under debate, a Western source familiar with coordination talks told Iran International. According to the source, the key question in current meetings is no longer whether an attack will take place, but when an appropriate operational and political window will emerge — a window that could open in the coming days or take shape over the course of several weeks. The source emphasized that, at this stage, the logic being discussed — unlike in previous periods — is not based on “reaching a new agreement.”

We blijven kijken.

Update 14:08 - Meerdere explosies gemeld te Iran, in steden Bandar Abbas (mogelijk zelfs zes), Ahvaz en Parand. Aanleiding onduidelijk, er wordt gesproken van een gaslek en geruchten dat de IRGC-marinecommandant gedood zou zijn wordt door de overheid ontkend.
Update 15:27 - Israël ontkent betrokkenheid bij explosies, aldus Reuters.
Update 15:56 - Ook explosies in Iraanse stad Qom.
Update 18:42 - Zoals vorige keer ook (toen er geen aanval kwam): verhoogde straaljageractiviteit boven Irak en veel Amerikaans militair lucht(transport)verkeer vanuit Europa naar het Midden-Oosten.
Update 18:48 - Trump plaatst video met RT'd bijschrift over 'Revolutionaire Garde in paniek'.

woef

Dat Trump nieuwe plannen op liet tekenen wist u natuurlijk uit de Wall Street Journal, maar hedenochtend blijkt uit de New York Times waar die plannen zo ongeveer precies op neerkomen. Publiekelijk blijft Trump overigens verkondigen dat zijn twee eisen 'slechts' zijn dat hij een nucleaire deal wil en dat Iran moet stoppen met het doden van gijzelaars. MAAR, een dag voordat Israël - met Trumps medeweten - de 12-daagse luchtcampagne tegen het Iraanse regime lanceerde, volhardde Trump ook nog dat hij 'toegewijd bleef aan een diplomatieke oplossing'. En Trumps liquidatie van destijds Irans #2 Soleimani kwam VOLLEDIG uit het niets, dus slotsom: je weet het gewoon nooit.

De New York Times schrijft over de nieuwe aanvalsplannen die aan Trump zijn gepresenteerd, dat deze "aim at doing further damage to the country’s nuclear and missile facilities or weakening Iran’s supreme leader. (...) Among the riskiest would involve secretly sending in U.S. commandos to destroy or badly damage parts of the Iranian nuclear program not already damaged in the U.S. bombing last June. American forces have long practiced for specialized missions such as going into countries like Iran to target nuclear sites or other high-value targets.

(...) Another option would be a series of strikes against military and other leadership targets that would cause such turmoil that it could create the conditions on the ground for Iranian security forces or other forces to remove the 86-year-old supreme leader, Ayatollah Ali Khamenei. (...) Israel is pressing for a third option: It wants the United States to join it in re-striking Iran’s ballistic missile program, which intelligence officials say Iran has largely rebuilt since Israel devastated the program in the 12-day war last June, the officials said."

Kortom, zoals de consensus onder de hoogstopgeleide analisten luidt: moeilijk te zeggen. Trumps retoriek lijkt in ieder geval volledig wegbewogen van regime change en de Iraanse opstand is voor nu nagenoeg volledig neergeslagen. Niall Ferguson (uitgehuwelijkt aan Ayaan) denkt overigens dat Trumps diplomatieke retoriek juist een dekmantel is om zijn regime change-intenties te verhullen, maar ergens voelt dat ook weer als wensdenken. Hoe dan ook, Trumps armada ligt klaar, voor BABY RIDER! ! !  We blijven kijken, Fergie na de breek.

6.000 bevestigde doden, 17.000 moorden 'in onderzoek', uit mortuaria verdwenen lichamen, massagraven en mogelijk zelfs een totaal dodental rond de 33.000. Maar nog altijd had de opstand geen 'gezicht' zoals Mahsa Amini in 2022, tot vandaag

Een volbloed Arische Walkure gedood (de sjah droeg de titel "Het Licht van de Ariërs"), dit was de druppel! Al is dit in retoriek juist geen zinspeling op regime change, hij eist immers een nucleaire deal met dít regime. Al kan ook dat weer cloak and dagger, smoke and mirrors zijn natuurlijk, hij vraagt zijn krijgsmacht immers al weken operaties op te tekenen die het regime onthoofden. Trump schreef vanmiddag: "A massive Armada is heading to Iran. It is moving quickly, with great power, enthusiasm, and purpose. It is a larger fleet, headed by the great Aircraft Carrier Abraham Lincoln (...). it is, ready, willing, and able to rapidly fulfill its mission, with speed and violence, if necessary. Hopefully Iran will quickly “Come to the Table” and negotiate a fair and equitable deal - NO NUCLEAR WEAPONS - one that is good for all parties. Time is running out, it is truly of the essence! As I told Iran once before, MAKE A DEAL! They didn’t, and there was “Operation Midnight Hammer,” a major destruction of Iran. The next attack will be far worse! Don’t make that happen again." We gaan het weer eens meemaken.

Maar goed, dan Diana Bahador aka Baby Rider, werd 19 jaar oud, motorenthousiast en meer dan 190.000 volgers op Insta (onderstaand). Ze is niet meer, en over haar einde schrijft The Telegraph dat ze op 8 januari in Gorgan gedood is tijdens een antiregimeprotest: "She was reportedly shot twice with live ammunition around midnight, and her body was returned to her family two days later, the Hyrcani Human Rights group reported." Maar na haar dood gebeurde er dus iets duisters: "Iranian state media disputed the account, saying Ms Bahador’s real name was Shahrzad Mokhami, who died Jan 22 in a crash in Golestan province when she lost control and hit a highway guardrail. A source close to Ms Bahador’s family said officials would only release the body if the family conducted a secret burial and publicly denied she was killed by government forces." Vervolgens plaatste haar familie dus inderdaad een bericht op haar Instagram "claiming the death resulted from an accident and asking followers not to spread rumours, though rights groups say the family made the statement under duress from intelligence services." De enige troost: waarschijnlijk heeft haar familie haar lichaam dus teruggekregen. Veel meer beeld na de breek.

Armadatijd

Dat betreft dus deze USS Abraham Lincoln Carrier Strike Group die drie dagen geleden de transponders uitzette en in de Golf van Bengalen (maps) van de radar verdween. De Wall Street Journal meldde evenzo drie dagen geleden dat Trump zijn krijgsmacht nog altijd vraagt plannen op te tekenen voor een "doorslaggevende" aanval die het regime in korte tijd zou beëindigen, en het bovenstaande fragment gisteren tijdens de vlucht terug vanuit Davos in Air Force One, is Trumps eerste commentaar op Iran sinds hij op 16 januari - ietwat hallucinant - schreef: "I greatly respect the fact that all scheduled hangings, which were to take place yesterday (Over 800 of them), have been cancelled by the leadership of Iran. Thank you!" 

Ook in het bovenstaande fragment haalt hij die 'voorkomen' executies als wapenfeit aan, maar het steekt natuurlijk nog altijd bijzonder schraal af tegen Trumps "TAKE OVER YOUR INSTITUTIONS, HELP IS ON THE WAY" op 13 januari. Nu lijkt die hulp dus wel daadwerkelijk onderweg te zijn, maar – en dat is niet per se Trumps fout – deze arriveert met minstens 5.002 bevestigde doden zo'n anderhalve week te laat. Een drijvende stad kun je immers niet teleporteren. Zo'n drie uur geleden plaatste Trump ook een video van Hannity op Truth Social, waarin o.a. het onderstaande beeld te zien is, waar Trumps "HELP IS ON THE WAY" herhaald wordt. Die post was er echter slechts een van tientallen in het afgelopen uur, dus zo zwaar moet daar ook weer niet aan gehangen worden. We blijven kijken.

Naschrift 08:53 - De Wall Street Journal schrijft dat Trump na het succes van Maduro's ontvoering dit jaar nog actief streeft naar regime change in Cuba.
Naschrift: 09:04 - Israëlische krant Maariv Online schrijft dat "Senior officials in the Israeli Government are concerned that President Donald J. Trump will launch an initial strike campaign against targets in Iran, before losing interest, leaving Israel to deal with the aftermath alone."
Update 13:22 - Iraanse officials ontkennen dat Trump die verhangingen voorkomen heeft. Lot van veroordeelden onduidelijk.

Het is niet voorbij tot het voorbij is

De Iraanse opstand lijkt voorlopig effectief neergeslagengeschoten, en Trumps onderstaande "HELP IS ON ITS WAY" bleef uit. De reden blijft onbekend, maar de consensus lijkt dat als Trump het groene licht had gegeven, de aanvallen nog niet "doorslaggevend" genoeg zouden zijn om het regime zonder langdurige oorlog te kunnen onthoofden. Echter, Wall Street Journal schreef gisteravond dat Trump zijn krijgsmacht nog altijd plannen op laat tekenen voor een militaire campagne die dit wel gedaan zou krijgen. De moeilijkheid is inmiddels natuurlijk wel dat het momentum van de opstand verneveld is. WSJ schrijft:

"President Trump is still pressing aides for what he terms “decisive” military options, U.S. officials said (...). The discussions are happening while the U.S. sends an aircraft carrier and jet fighters to the Middle East. Those deployments may be the start of a broader buildup that would give Trump the firepower to strike Iran should he choose to use them.

Trump has repeatedly used the word “decisive” when describing what effect he would like any U.S. action to have on Iran, according to officials.

That phrasing has spurred aides at the Pentagon and White House to refine a suite of options for the president, including some that would seek to push the regime out of power. Officials also are devising more modest options, which could include targeting Islamic Revolutionary Guard Corps facilities."

Over de militair-technische details schrijft de krant:

"U.S. F-15E jet fighters landed Sunday in Jordan, according to U.S. officials and flight tracking data. (...) F-15Es played an important role in defending Israel from a large-scale Iranian drone attack in 2024. (...) A major air campaign inside Iran, however, would likely involve stealthy aircraft such as F-35 fighters and B-2 bombers, as well as cruise missile-firing submarines—weapon systems that featured in the U.S. June strike against Iran’s nuclear sites. So far, no U.S. Air Force F-35s have been observed heading to the Middle East."

Wie die F35's wel heeft? De USS Abraham Lincoln Carrier Strike Group (wiki). Die vertrok vorige week richting het Midden-Oosten, zette gisteren het 'automatic identification system'-transponder (AIS) uit in de Golf van Bengalen, en is sindsdien DARK van de radar verdwenen.

We blijven kijken.

De opstand lijkt neergeslagen, buitenlandse hulp bleef uit

Maar dit zal het regime leren: mooi niet welkom in Davos! The Guardian schrijft vandaag dat er 3.766 gedode demonstranten bevestigd zijn, en er nog 8.949 mogelijk gedode demonstranten onderzocht worden. Hoe dan ook, het was een bloedbad, en dat is nog lang niet ten einde. De Iraanse nationale politiechef zei vandaag namelijk: ""We promised the people that we would pursue the rioters and terrorists to the last person." He said many had already been detained and claimed they had confessed." Daarbij worden ook de bazaarlieden die de opstand oorspronkelijk in gang zetten ontboden: "Iranian security forces in the central city of Isfahan have summoned shopkeepers who joined recent strikes, and some of those involved have seen their bank accounts frozen, according to messages received by Iran International." Bovendien zegt het regime dat de vervolgingen zich niet tot de eigen landsgrenzen zullen beperken: "Iran’s Judiciary Chief Gholamhossein Mohseni Ejei said on Monday that authorities would seek to prosecute (...) individuals whom he accused of helping fuel recent unrest, both inside Iran and overseas." Wat dat precies betekent is onduidelijk, maar het zou beslist niet de eerste keer zijn dat de Iraanse geheime dienst dissidenten in het buitenland omlegt. En dat alles met nog altijd minimale reguliere internetverbinding.

Ja toch nog even hoor

De opstand in Iran lijkt op moment van schrijven voorlopig neergeslagen, volgens het Iraanse regime vooral met dank aan gelieerde Iraakse milities. Trumps laatste commentaren zijn dat hij ontkent dat Israël hem heeft overtuigd een aanval tegen het Iraanse regime uit te stellen, en een tweet gisteravond die (ietwat hallucinant) leest: "I greatly respect the fact that all scheduled hangings, which were to take place yesterday (Over 800 of them), have been cancelled by the leadership of Iran. Thank you!" Wellicht verandert Trumps toon weer als zijn Carrier Strike Group(s) komende week in de Iraanse branding liggen, maar dat zal moeten blijken.

Toch valt nog wel echt iets te zeggen over de (media)sentimenten rondom de Iraanse opstand. Zo leek het op 'rechts' een gangbaar sentiment dat 'de media' de Iraanse opstand stilzweeg of onvoldoende versloeg. Een begrijpelijke impuls, maar aantoonbaar onjuist. Bijvoorbeeld: GeenStijl schreef er op 31 december voor het eerst over, de NOS... op 29 december. 

Echter, er was wel degelijk iets aan de hand. Want er zijn - ook in de media - groepen die op persoonlijke titel vol hartstocht voor Gaza pleitten, maar zich heel anders of zelfs helemaal niet uitlieten over de Iraanse opstand. En aangezien media gewoon mensenwerk is, was het contrast met de ideologische betrokkenheid die zo voelbaar was in Gaza-verslaggeving soms heus wel opmerkelijk.

Maar de groepen die anders reageren op Iran dan op Gaza verschillen ook allemaal weer van elkaar, en doen dat langs hun eigen specifieke tribale belangen, dus zo'n speelveld moet heel goed gespecificeerd worden. Daartoe een poging, beginnend aan de uiterste flank (kamp Harry Pettit), en vanaf daar via Greta Thunbergs team (dat het afgelopen dinsdag 1 repost op Instagram story waard vond) langzaam naar het centrum.

Een definitieve deuk in het opstandmomentum, of?

Of het gisternacht de nacht zou worden (het werd de nacht niet) las u hier. Het leek er echt even op dat de Amerikaanse interventie plaats ging vinden, maar deze bleef uit. Gisteravond sloot Iran het luchtruim, maar later in de nacht werd het heropend en inmiddels vliegen de gebruikelijke lijnen weer. En in diezelfde nacht zei Trump dat hij betwijfelt hoe populair het centrale oppositiefiguur (in de diaspora) kroonprins Reza Pahlavi eigenlijk is in Iran. Trump zei tegen Reuters: "He seems very nice, but I don't know how he'd play within his own country. And we really aren't up to that point yet. I don't know whether or not his country would accept his leadership, and certainly if they would, that would be fine with me." Pahlavi heeft altijd al gezegd dat hij geen macht wil, maar een verbindende, ceremoniële functie wil vervullen in de transitie naar een (waarschijnlijk) constitutionele monarchie. 

Toch ook opmerkelijk, alle Witte Huis-accounts en Trumps eigen accounts plaatsen de afgelopen 24 uur sinds Trumps tweet op 13 januari "Iranian Patriots, KEEP PROTESTING - TAKE OVER YOUR INSTITUTIONS!!! (...) HELP IS ON ITS WAY." überhaupt niets meer over Iran. Enkel over interne aangelegenheden, Zuid-Amerika en GROENLAND. Tot nu toe was er dus geen hulp onderweg en leek Trump zich onderstaand te beroepen op dat hij te horen heeft gekregen dat het regime gestopt is met het doden van demonstranten: "The killing in Iran is stopping, and it has stopped. There is no plan for executions. I've been told that on good authority." Mogelijk verwart hij hier de inderdaad uitgestelde executie van Erfan Soltani met dat het regime demonstranten ook gewoon massaal neermaait op straat. We blijven kijken en hopen.

Update - Trump plaatste 21 minuten geleden op Truth Social: "FoxNews: “Iranian protester will no longer be sentenced to death after President Trump’s warnings. Likewise others.” This is good news. Hopefully, it will continue!" Dit klinkt sterk alsof Trump genoegen neemt met de vermeende stopzettingen van executies, en daarmee voelt een Amerikaanse interventie weer even iets minder waarschijnlijk. Was zijn "HELP IS ON ITS WAY" dan toch een losse flodder?
Update 13:25 - Al Jazeera citeert de Iraanse gezant in Pakistan, die zegt dat Trump aan het Iraanse regime gecommuniceerd heeft dat hij niet van plan is aan te vallen.
Update 19:35 - Volgens de New York Times heeft Netanyahu gisteren aan Trump gevraagd een eventuele aanval uit te stellen, omdat Israël nog onvoldoende voorbereid zou zijn op een Iraanse vergeldingsaanval. Noot: dit zegt dus nadrukkelijk niet dat Trump inderdaad een aanval van plan was.