Stevig debat in de Tweede Kamer afgelopen donderdag over een door het kabinet voorgenomen tankdeal met Indonesië. CDA, VVD en D66 voelen er veel voor om onze ooit zo trotse Leopard-tanks aan Indonesië te verkopen. Het gaat om tachtig tanks, opbrengst 200 miljoen euro. Jammer voor hen vinden ze een Kamermeerderheid onder leiding van Arjan El Fassed (GroenLinks) tegen zich. Het kabinet en D66 kunnen hoog of laag springen, die tanks gaan niet naar Indonesië. En terecht. In september 2010 overleed de Molukse activist Yusuf Sapakoly. Hij crepeerde in de gevangenis aan nierfalen omdat de Indonesische autoriteiten hem medische hulp ontzegden. Dat geintje haalden ze eerder al uit met de middelbare schoolleraar Johan Teterissa. Hij werd na zijn arrestatie in 2007 zo erg mishandeld door de politie dat hij het nauwelijks overleefde.

Totaalpaniek op dat vermaledijde Twitter gisterenochtend. VVD-fractievoorzitter Stef Blok en Kamerlid Ingrid de Caluwé hadden in de Volkskrant geschreven dat er wat hen betreft flink gesneden mag worden in de ontwikkelingshulp. Zeventig procent mag er van de VVD’ers af, van 4,4 naar 1,4 miljard euro per jaar. Gans twitterend GroenLinks, PvdA en SP ontplofte bijkans. Eén PvdA-Kamerlid hield het hoofd echter koel: Khadija Arib. “Zo te zien wordt het in de aanloop naar 12 september een wedstrijdje 'Wie het verst kan plassen' tussen de VVD en de PVV.” En zo is het maar net. De VVD weet ook wel dat het standpunt onhaalbaar is tenzij ze samen met de PVV 76 zetels haalt. Maar Ontwikkelingssamenwerking en ontwikkelingshulp zijn buitengemeen attractieve electorale mikpunten voor de komende campagne en de VVD heeft er geen enkele moeite mee zoveel mogelijk zetels van de PVV af te snoepen. Maar na de verkiezingen hebben de liberalen andere partijen nodig om een tweede kabinet Rutte vormen en die zullen er voor zorgen dat de soep niet zo heet wordt gegeten als deze wordt opgediend. Daar komt nog bij dat het merendeel van het budget van Ontwikkelingssamenwerking is vastgelegd in contracten met de Wereldbank en de Verenigde Naties. De VVD weet ook dat het een enorme juridische toestand wordt als je dat terug wilt draaien.

Sinds Sywert van Lienden dankzij een uitgekiend mediaoffensief 99 keer in een week met zijn G500 bij DWDD zat, sneeuwden andere initiatieven enigszins onder. Toevallig hoorde ik gisteren van De Dag van 100. Een bijeenkomst die vanmiddag plaatsvindt in de hoofdstad met naar eigen zeggen ‘100 scherpe denkers’. Het verbaast de initiatiefnemers dat ‘de PvdA, D66, GroenLinks en delen van VVD en CDA zich het initiatief uit handen hebben laten nemen door hard rechts en hard links’. Wat doe je dan? Inderdaad, keihard confereren in De Balie en kijken hoe het anders kan. Wie een blik werpt op de lijst van initiatiefnemers ziet dat de club is opgericht door voor het merendeel rancuneuze (ex) politici. Eind vorig jaar lekte uit dat een groep hoofdstedelijke D66’ers, GroenLinksers en PvdA’ers tabak hadden van hun partijen en in 2014 voor zichzelf wilden beginnen in Amsterdam. Want u weet; Amsterdam is de navel van de wereld. Daar gebeurt het. Enfin, 100 scherpe denkers dus. Frits Bolkestein staat er niet tussen valt meteen op. Van twee andere scherpe denkers weet ik dat ze hebben afgezegd: Bert Brussen (“De helft van de genodigden haat mij tot op het bot want ik ben niet progressief genoeg. En je weet hoe progressieve mensen in werkelijkheid kunnen zijn, Bassie.”) en Teun van de Keuken. Hieronder een greep uit de scherpe denkers die wél komen (mirror).

De komende verkiezingen gaan niet zo spannend worden. Het wordt de formatie waar het echte spektakel plaats gaat vinden. Formatiepogingen is een beter woord. Wie een blik op de peilingen werpt ziet dat het land hopeloos verdeeld is. Premier Rutte gaat vol enthousiasme de VVD-kar trekken. Het CDA lijkt in Sybrand van Haersma Buma een degelijke lijsttrekker gevonden te hebben. Geert Wilders (100 procent van de leden van zijn partij steunt hem!) gaat weer volle zalen trekken. De kale ingenieur Diederik Samsom heeft er zin in. Straks meer over de SP. Alexander Pechtold blijft echter moeilijk. In 2010 eindigde D66 ondanks hoge verwachtingen op tien zetels. Voor GroenLinks is het einde oefening. De strijd om het leiderschap heeft voorvrouw Jolande Sap onherstelbaar beschadigd en een alternatief is niet voorhanden. En de rest blijft de rest; klein maar altijd hard aan het werk om op zoveel mogelijk punten een positief saldo te bereiken. Dat moet een aangename positie zijn.

Het was de week van het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM). Uw columnist was woensdag te gast bij BNR Nieuwsradio in Amsterdam. Willem Vermeend was er ook, vanuit een studio in Den Haag. Onderwerp was natuurlijk dat vermaledijde ESM. Vermeend was voor. Zo ontzettend voor dat hij niet meer ophield met praten, er viel bijna niet tussen te komen. De sympathieke presentator Roelof Hemmen zei tegen zijn eindredactie – onderwijl vervaarlijk zwaaiend met zijn vuist - dat hij Vermeend volgende keer lijfelijk in de studio voor zich wil hebben zodat hij hem desnoods fysiek zou kunnen onderbreken. Dat was erg vermakelijk. Zorgelijker is dat het optreden van Vermeend symptomatisch is voor de houding van de voorstanders in het ESM-debat. Vermeend waarschuwde namelijk voor de kwalijke verhalen van de PVV. Wilders ridiculiseerde volgens hem het debat over het ESM. Het was bangmakerij waar de blonde ex-gedoger zich schuldig aan maakte. Het is de vraag of die aanpak sterk is. Het Nederlandse volk is niet dom en staat open voor argumenten. De kritiek van de PVV wegzetten als bangmakerij is in ieder geval niet afdoende. Dat woord bangmakerij is een vinding van minister van Financiën Jan Kees de Jager. Vindt hij de ChristenUnie – die goede brave ChristenUnie – ook een stel bangmakers, vraag ik mij nu af.

Het beeld is ontstaan dat de gehele GroenLinks-Kamerfractie nu voor een lijsttrekkersreferendum binnen de partij is. Het zou vrijdag gegaan zijn om een strijd tussen de fractie en het partijbestuur aan de Utrechtse Oudegracht, beslecht in het voordeel van de eerste. Maar er is iemand binnen de fractie die liegt. En dat is niemand minder dan Jolande Sap zelf. Want Sap heeft nooit een referendum willen hebben. Sterker, die mondige Tofik Dibi vindt ze maar een vervelend blok aan het been. Zelfs nadat Sap publiekelijk ermee instemde Dibi als tegenkandidaat te aanvaarden heeft ze er alles aan gedaan dit alsnog te voorkomen. Sap huichelt dus, gisterenavond nog bij Nieuwsuur. Ze zei zich ‘in toenemende mate verbaasd en geïrriteerd' te hebben over de ‘procedures’ die de kandidatuur van Tofik Dibi in de weg zaten. Ook zei ze 'heel veel druk’ uitgeoefend te hebben op het partijbestuur. Mooi verhaal, maar er is niets van waar.

De zielloze milieuterrorist en moordenaar Volkert van der Graaf komt in 2014 vervroegd vrij na het uitzitten van tweederde van de achttien jaar die hij kreeg voor de moord op Pim Fortuyn. Oud-LPF Kamerlid Hans Smolders is het daarmee niet eens. Hij is daarom een petitie gestart met als doel Van der Graaf zijn volledige straf te laten uitzitten. Maar je kan tijdens het spel nu eenmaal niet de regels veranderen. Wen er maar aan, Volkert is binnenkort een vrij man. Ook al is dat ‘vrij’ natuurlijk ook een relatief begrip. Dikke kans dat hij op de dag van zijn vrijlating verdwijnt naar een ver buitenland. Nog dikkere kans dat wakkere journalisten hem daar vervolgens gaan opsporen. Hij verandert van de jager in de prooi. Van der Graaf heeft zijn straf straks uitgezeten. Maar zijn echte straf moet nog beginnen. En die heeft hij dubbel en dwars verdiend.

Terwijl u dit leest, is het tien jaar geleden dat Pim Fortuyn werd vermoord door de milieuterrorist Volkert van der Graaf. In krap zeven maanden tijd wist Fortuyn het politieke discours te domineren en langdurig te veranderen. De meningen verschillen over de uiteindelijke impact die Fortuyn heeft gehad. De één marginaliseert die invloed, de ander overschat hem. Weer een ander zegt dat het niets was geworden. Een relevante discussie – zeker - maar vooral leuk voor in de kroeg. Tien jaar is in de politiek een mensenleven, het doet er inmiddels niet meer zoveel toe. Wat er wel toe doet is een adequate geschiedschrijving. En daar gaat het mis. De vraag die velen nog steeds bezighoudt: was de moord te voorkomen geweest? Fortuyns zielloze moordenaar Volkert van der Graaf heeft daar het volgende over gezegd: “Als ik op zes mei Fortuyn met een aantal beveiligers om hem heen uit de studio had zien komen, dan had ik de aanslag toen niet gepleegd.” Nu is het natuurlijk de vraag wat het woord van deze gestoorde mafkees waard is.

Het land staat er niet al te best voor maar de Kunduz-coalitie wekt de indruk dat alles nu goed komt. En de btw-verhoging voor de kunsten wordt ook teruggedraaid. Want dat vinden D66’ers belangrijk, dat het theater voor iedere portemonnee bereikbaar blijft. Oh sweet irony. Ook schijnen we nu goedkoper zonnepanelen te kunnen kopen. U begrijpt, Henk en Ingrid staan te juichen. GroenLinks-fractievoorlichter Anita de Horde verwoorde het als volgt op Twitter gisterenmiddag: “Mooie kranten vandaag. Genot om te lezen over Haagse lente, hoop, optimisme. Lijkt wel alsof ik het ook op straat merk. Of ben ik de enige?” Ook D66-fractievoorzitter Alexander Pechtold was uit de ivoren toren afgedaald: “Wat een enthousiaste reacties op straat. Kunduz Kan dus!” Vervolgens moest er natuurlijk een hashtag komen en die werd: #kanduz. Ondertussen gaan de btw en AOW-leeftijd versneld omhoog en worden lonen van hardwerkende politieagenten en leraren bevroren. Kunduz, kanduz, kudt dus.

In het verkiezingsprogramma van de PVV staat te lezen: “De PVV wil het financieringstekort aan het einde van de volgende kabinetsperiode zo goed als weggewerkt hebben. In 2015 buigen we 21 miljard om, waarvan we 16 miljard aan het tekort besteden. “ Met die plannen van de PVV zouden we in 2015 uitkomen op een tekort van 2,5 miljard. Een jaar later stemde Wilders mee met een motie van Arie Slob (ChristenUnie) die het belang van de Europese begrotingsregel van drie procent onderstreepte. Diezelfde begrotingsrichtlijn bleek gisteren een breekpunt voor Wilders te zijn. “We zijn geen cijferfetisjisten”, zei Wilders voorafgaand aan het Catshuisberaad. Ook schatte hij de kansen op een akkoord in op ‘fifty-fity’. Drie dagen voordat de partijen het Catshuis binnen liepen zei Jan Kees De Jager tegen persbureau Novum: “Er is geen ruimte in het wel of niet handhaven van de Europese begrotingsregels. Die zijn streng, en daar ben ik een voorstander van.”